Derde Drie had uitmuntende leraren

Verteller: Hans Bethlehem
1 Fan
Polderweggebied / Oostpoort

De later zo bekend geworden feministe Joke Kool-Smit heb ik nog als lerares Frans zien binnenkomen.

 Hoofdingang van de Derde Drie. Boven de deur stond het opschrift ‘8e Hoogere Burgerschool met 3-jarigen cursus’. Later is de school hernummerd in derde driejarige HBS (foto: Stadsarchief Amsterdam).

Hoofdingang van de Derde Drie. Boven de deur stond het opschrift ‘8e Hoogere Burgerschool met 3-jarigen cursus’. Later is de school hernummerd in derde driejarige HBS (foto: Stadsarchief Amsterdam). Door: Hansje Galesloot

Alle rechten voorbehouden

In de jaren vijftig zat ik op de ‘Derde Drie’, de derde driejarige HBS aan de Polderweg die inmiddels is afgebroken. Het was een hele leuke school met voor die tijd al veel buitenschoolse activiteiten. En het lerarencorps was uitmuntend. Mijn geschiedenisleraar was Theo van Tijn, die later hoogleraar is geworden. Hij heeft ons enthousiast gemaakt voor de geschiedenis van Amsterdam. Elke week trokken we met hem de binnenstad in en bezochten vele interessante objecten, zoals het Joods Historisch Museum dat toen gehuisvest was in de Waag op de Nieuwmarkt.

Ook de later zo bekend geworden feministe Joke Kool-Smit heb ik nog als lerares Frans zien binnenkomen. De lerares Duits, mevrouw G. Hollander, combineerde haar docentschap met een advocatenpraktijk. Als advocate haalde ze eens de krant, toen ze via een audiëntie bij de Duitse bondskanselier Adenauer een veel hogere schadevergoeding voor een joodse cliënt wist af te dwingen in het kader van de Wiedergutmachung. Directeur Hoogerwerf was een francofiel en een groot bewonderaar van Charles de Gaulle. Toen die aan de macht kwam, moesten alle leerlingen en leraren bijeenkomen en gaf hij een uitvoerige ‘briefing’ over de toestand in Frankrijk. En dan had je nog de leraar handenarbeid René Tonneyck die later een bekende beeldhouwer is geworden.

De Derde Drie is opgericht in 1921, eerst nog als achtste HBS, maar toen de gemeente het aantal driejarige HBS-scholen ging verminderen, is de nummering veranderd. De school zat in de oude gasmeterwerkplaats van de Oostergasfabriek. De driejarige HBS-opleidingen waren opgezet voor kinderen uit de middenstand of de arbeidersklasse voor wie de vijfjarige HBS als te elitair gold. Omdat de Derde Drie zo’n sterke sociale doelstelling had, is er altijd op onderwijskundig gebied veel nieuws uitgeprobeerd. Toen in 1968 de mammoetwet werd ingevoerd, is de Derde Drie omgezet in een Havo en opgegaan in de Van der Waalsscholengemeenschap, inmiddels Amstellyceum geheten.

Alle rechten voorbehouden

9151 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Derde Drie Vlak naast de synagoge lag de derde driejarige HBS, ondergebracht in de voormalige gasmeterwerkplaats van de Oostergasfabriek. Deze foto is van voor de oorlog toen de straat nog geplaveid moest worden (foto: Stadsarchief Amsterdam). De school zat in de oude gasmeterwerkplaats van de Oostergasfabriek, met een hoofdgebouw met plat dak (hier rechts; zie ook foto boven dit verhaal) en aan beide kanten daarvan zijvleugels met eindeloos lange gangen. Deze foto met nog ongeplaveid voorterrein is van voor de oorlog (foto: Stadsarchief Amsterdam).

Derde Drie Vlak naast de synagoge lag de derde driejarige HBS, ondergebracht in de voormalige gasmeterwerkplaats van de Oostergasfabriek. Deze foto is van voor de oorlog toen de straat nog geplaveid moest worden (foto: Stadsarchief Amsterdam). De school zat in de oude gasmeterwerkplaats van de Oostergasfabriek, met een hoofdgebouw met plat dak (hier rechts; zie ook foto boven dit verhaal) en aan beide kanten daarvan zijvleugels met eindeloos lange gangen. Deze foto met nog ongeplaveid voorterrein is van voor de oorlog (foto: Stadsarchief Amsterdam).

Alle rechten voorbehouden
Polderweg Achterkant van de bebouwing aan de even zijde van de Polderweg, rechts het zalencentrum Het Kraaiennest, daarnaast het gebouw van de GG&GD en daarnaast - met het torentje - de synagoge op de hoek met de Linnaeusstraat (foto: Stadsarchief Amsterdam). Dit was de fietsenstalling van de Derde Drie in de jaren vijftig. De gebouwen vormen de achterkant van de even zijde van de Polderweg. De HBS lag meer naar achteren en was vanaf de Polderweg bereikbaar via een doorgang tussen zalencentrum Het Kraaiennest - het vakwerkgebouw op de foto - en een hier niet zichtbare garage (foto: Stadsarchief Amsterdam).

Polderweg Achterkant van de bebouwing aan de even zijde van de Polderweg, rechts het zalencentrum Het Kraaiennest, daarnaast het gebouw van de GG&GD en daarnaast - met het torentje - de synagoge op de hoek met de Linnaeusstraat (foto: Stadsarchief Amsterdam). Dit was de fietsenstalling van de Derde Drie in de jaren vijftig. De gebouwen vormen de achterkant van de even zijde van de Polderweg. De HBS lag meer naar achteren en was vanaf de Polderweg bereikbaar via een doorgang tussen zalencentrum Het Kraaiennest - het vakwerkgebouw op de foto - en een hier niet zichtbare garage (foto: Stadsarchief Amsterdam). Door: Hansje Galesloot

Alle rechten voorbehouden

35 reacties

Voeg je reactie toe
Micha

derde 3

Ik was van 1958 t/m 1961 op deze school. Dhr Hoogerwerff was er directeur.
Dhr.Sassen/wiskunde (strenge,maar had ook een aardige kant)
Dhr.Rutgers/engels ( deed veel aan de uitspraak)
Ben nog in het bezit van het sportembleem, dat middels drukknoopjes op het shirt werd gedrukt.

Jan Kuperus

Re: Siem van wetering

S. van Wetering:
ik heb in de jaren 1940-1943 op de derde drie
gezeten. Een goede prettige school. Van de leraren herinner ik mij vooral de heer Aler
voor Duits. Als je van hem een beurt kreeg, brak het angstzweet je uit. Na 3 jaar ben ik
naar de 2e OHS op het Raamplein gegaan.In de oorlog werd de Polderweg gebruikt om onze joodse landgenoten naar het Muiderport station te brengen voor vervoer naar de concentratiekampen. In het begin ging het vrij geordend. Weinig bewaking. Bij vertrek hingen de joodse mensen uit de ramen. Sommigen riepen| we komen terug. Helaas.

Beste Heer Van Wetering,
Mijn moeder heeft tussen 1940-1943 ook op de Derde Drie gezeten. Zij heette Jacqueline van Dam. Ze werd in de klas Jacky genoemd. Kende u haar misschien? Wat me opvalt aan haar rapporten is dat je in niets kan merken dat er oorlog was. Ook niet in haar schriften. Kunt u me daar meer over vertellen?

Ab van der Neut

reunie

Ik zag dat de derde drie de laatste jaren enkele reunies heeft gehad. Kan iemand mij op de hoogte houden wanneer de eerstvolgende is. Ik ben het eens met alle reacties. de derde drie was een uitstekende school met enthousiaste en uitmintende leraren. Ik zou graag met oud-klasgenoten over deze periode herinneringen willen ophalen.
Ab van der Neut

Roswitha Wiedijk

tekenleraar schubert

Wat grappig om dit allemaal te lezen. Ik ben op zoek naar mijn oude tekenleraar Schubert en eindig met mijn biologieleraar. Was hij degene die Bossche bollen uitloofde voor iedereen die net zo goed zijn mond kon houden als ik? Ik gaf namelijk nooit antwoord, net als het meisje naast mij. Wij zeiden gewoon helemaal niets. Dit waarschijnlijk uit voorzorg voor lastige vragen. Het viel de klas niet mee om een les lang geen woord te zeggen. Maar iedereen kreeg een Bossche bol.
Maar terug naar Schubert. Wie weet zijn voornaam en wie weet wat hij is gaan doen na het Van der Waals?
Roswitha Wiedijk

Rina. Jansen

Mooie tijd.

Ook ik heb mooie herinneringen aan de derde drie. De werkweken. de liedjes van heer Buter: maandagochtend, kwart voor achten staan drie rode bussen klaar en een boer stond aan zijn boerensloot kan ik nog steeds zingen. Hr.Rutgers(Engels) met pa pinkelman op zaterdagochtend. de bridgende leraar heette Kokkes. Juf de Kruyter met al haar Franse liedjes. En ik zat bij Barry Hulshof en Carry Gejsen in de klas. schoolhandbal in de Oude RAI. Kreeg ik daarom een bronzen plak van gymjuf, mevr v. Diemen?? heer Tonnejk met het stanleymes. de stank van rotte eieren bij scheikunde. kortom, het was een mooi schooltijd. met dank aan de leraren van toen. Ben zelf trouwens ook in het onderwijs terecht gekomen. Rina Jansen.

RIEN Buter

terugzien in Reunies van de 3de3

Kortgeleden- in de laatste twee jaar, enkele reunies van de derdedie bijgewoond. Onvergetelijke bijeenkomsten.Allemaal oudleerlingen --nu tegen de 65 -- met door hen opgehaalde herinneringen. Voor hen ook onvergetelijk.
De werkweken waren een belangrijk onderwerp. De vrijheid die ze genoten, gekoppeld studieopdrachten, zijn voor een aantal oud-leerlingen vormende invloeden geweest.
De Derdedrie was een unieke klasskale school met uiitzonderlijke didactische eb opvoedkundige kwaliteiten.
Hij kan zonder meer model staan voor scholen nu. Dat was de mening van een aantal oudgedienden.

LDS

Docenten 3e 3-jarige HBS

Fantastisch om 51 jaar na dato nog deze reacties te mogen lezen. Deze school heeft op mij een diepe indruk achtergelaten. Alhoewel ik de namen van de meeste leraren helaas vergeten ben herinner ik mij als de dag van gisteren Pelle Mug die mij een aantal keren per week rondleidde in "zijn" wereld. Soms was zijn wereld een beetje "gekleurd" echter dat vergeef ik hem graag. De kwaliteit van zijn lessen was subliem! Ik hing aan zijn lippen en zag het allemaal in mijn verbeelding al voor me! Ook mijn geschiedenisleraar wist mij met zijn kleurrijke verhalen uitermate te boeien en de lesuren waren altijd zo voorbij! Overigens heb ik nog niets gelezen over mijn muziekleraar (naam helaas vergeten!) die het schooljaar begon met "Peter en de Wolf" en een half jaar later zat ik al met mijn klas in het Concertgebouw bij een repetitie van de Mattheüs Passion! De school was het aanzien niet waard echter de kwaliteit en de betrokkenheid van het lerarenteam stond achteraf gezien op een zeer hoog niveau. Dhr. Hoogerwerff herinner ik mij alleen nog maar vanaf het "strafbankje" maar goed, je bent jong en je wilt wat..... Ik zat eveneens in het schaakteam van de school. Begonnen aan bord 10 en geëindigd aan bord 3! Bovenstaande feiten in ogenschouw nemende zou het echt "toeval" kunnen zijn dat ik nadien voor veel touroperators met groot enthousiasme als stadsgids in Parijs, Londen, Rome en Wenen heb gewerkt en daarbij tienduizenden mensen heb rondgeleid en hen de geschiedenis van deze steden heb laten herleven, nadien mijn sporen heb verdiend en achtergelaten in de reiswereld en nog jaarlijks op jacht ben naar kaarten voor de Mattheüs Passion in de Grote Kerk in Naarden?
Betreffende leraren waren stuk voor stuk "kanjers" op hun vakgebied die toentertijd voor mij, onder dankzegging voor de leerzame- en onvergetelijke periode, een vruchtbare basis hebben gelegd voor mijn toekomst. 50 Jaar later zou men er eens goed aan doen om deze wijze van lesgeven en de betrokkenheid van genoemde leraren als voorbeeld te nemen!

S. van Wetering

Siem van wetering

ik heb in de jaren 1940-1943 op de derde drie
gezeten. Een goede prettige school. Van de leraren herinner ik mij vooral de heer Aler
voor Duits. Als je van hem een beurt kreeg, brak het angstzweet je uit. Na 3 jaar ben ik
naar de 2e OHS op het Raamplein gegaan.In de oorlog werd de Polderweg gebruikt om onze joodse landgenoten naar het Muiderport station te brengen voor vervoer naar de concentratiekampen. In het begin ging het vrij geordend. Weinig bewaking. Bij vertrek hingen de joodse mensen uit de ramen. Sommigen riepen| we komen terug. Helaas.

Rienus Ferwerda

Onvergetelijke school

Voor mij is de Derde Drie een onvergetelijke school geweest met begeesterde leraren (Mug, Buter, Mulder, Muller, Hoogerwerf, van Tijn, Sassen, e.d.), die vanuit hun maatschappijvisie probeerden ons behalve regulier onderwijs ook kennis te laten maken met 'de wereld'. Kortom een school waar niet alleen onderwijs gegeven werd, maar ook daadwerkelijk aan persoonlijke vorming werd gedaan. Iets waar men tegenwoordig, alle onderwijsvernieuwingen en bureaucratie, ten spijt een puntje aan kan zuigen. Enkele voorbeelden: de verplichte extra lessen naar keuze, zoals discussiëren, schaken, de werkweken (Brielle), onderwijsvernieuwing (geprogrammeerde instrucitie), enz, enz.
Maar ook een indrukwekkende bijeenkomst in de gymnastiekzaal naar aanleiding van het overlijden van J.F. Kennedy. Een school, met een 'toevallige combinatie' aan leraren die m.i. onderzoek verdient, waar mogelijk het huidige onderwijs (m.n. in achterstandssituaties) heel veel van kan leren. Voor mij geldt in ieder geval, dat ik zonder deze school nooit de plek in de samenleving had kunnen innemen, die ik heb verworven. In goed Nederlands: chapeau!!! voor de Derde Drie.

Loes Stroetman

3e 3

Ik heb in de jaren 66-69 op deze school gezeten en inderdaad, ook ik heb er goede herinneringen aan. Mij staat bij dat de heer Mulder directeur was en Muller (de gymnastiekleraar) de onderdirecteur. Ezelsbruggetje was de 'd' van directeur. Verder als bijzondere leraar dhr Sassen voor wis- en natuurkunde (woonde in Schellingwoude meen ik) en George en Anke Groot van het toenmalig cabaret Don Quischoking als leraren Nederlands. Ik heb zelf geen les van hen gehad, dus ik kan ook niet met zekerheid zegggen of ze beiden docent waren. Zelf had ik les van o.a. dhr Kaat. Het paar Groot was toen bekend als het langste en smalste echtpaar van Amsterdam. De werkweken waren een geweldige ervaring. Eén van de allereerste weken op de 'Polderweg'werd ingevuld door een fietstocht naar Brielle met een speciale bandenploeg van scholieren die de bezemwagen vormden. En ook gedurende de week heel veel fietsen. We waren dat als stadskinderen niet gewend: een uitputtingslag. Later rond 1970 (inmiddels na de mammoetwet op de Havo) ook naar Kopenhagen met de trein. Geweldig!
Ook bijzonder de 'projecten' waarvoor we de maatschappij in gingen, nu heel gewoon maar toen was dat vooruitstrevend. Ook een sympatieke leraar was de (nog heel jonge) heer Bleyerveld voor scheikunde. De bridgende wiskundeleraar zie ik ook nog zo voor me maar ben zijn naam helaas vergeten. En voor Duits dhr Jansen en Frans mevrouw Perdeck door wie we werden opgewacht met 'entrez mes enfants, la classe de l'école!' en werden meegenomen naar de Eglise Wallone. Mooi was ook dat we staand op de vensterbank bij het Kraaiennest (het vakwerkgebouw) de repetities van de onvergelijkbare Wally Tax konden volgen in de pauzes.

Baukje

docenten 3e drie

Ook ik heb met veel plezier op de 3e drie gezeten. De heren Muller en Mulder waren rectoe en conrector, later opgevolgd door mevrouw van Diepen, veel van geleerd. Meneer Karpe gaf Engelseen lieve man, Wiskunde had ik van meneer van Amstel die in zijn vrije tijd goochelaar was, aardrijkskunde van Pelle Mug, zijn tijd vooruit met zijn onderwijsmethode. Zo was er ook nog een docent die in het nederlands bridgeteam zat. Kortom veel bijzondere mensen. De werkweken waren geweldig en verder heb ik zelf veel streken uitgehaald. Ik ben nu zelf docent, ik heb een goed voorbeeld gehad.
Baukje van der Schaaf

Dick de Leeuw

correctie

Ruil graag mijn herinnering in. Zal het nog wel opzoeken. Maar Stan ik denk dat je gelijk hebt.

Dick de Leeuw

Stan Verstraten

Dick de Leeuw correctie?

Alles geschreven over de Derde Drie klopt (bijna),, idd een fantantische school. Alleen was het niet zo dat de conrector , de Heer Mulder (leraar schei- en natuurkunde) de Heer Hoogerwerff heeft opgevolgd???

dick de leeuw

Dick de Leeuw

Hoewel ik kort op de Derde Drie heb doorgebracht, het was een opstap naar het van der Waals, herrinner ik me nog het verfrissende oonderwijsklimaat. Daaraan droegen zeker van Tijn (Geschiedenis van Amsterdam en de Azteken waren zijn didactische hoogtepunten) en Hoogerwerff bij. Maar ook Buter, leraar biologie. Ik noem speenkruid nog steeds buterbloemen. Als klasse vertegenwoordiger brachten we wel eens een bezoek aan zieke leraren. Kon je aan het sleutelen aan de auto zien dat het herstel op gang was. Wat Hansje over Hoogerwerff schrijft klopt in mijn herrinnering ook. Een bevlogen man. De hele school werd bij elkaar gehaald na de moord op Kennedy. Alsof de wereld stil zou staan. Kapot waren we. Bij zijn afscheid werd hij toegezongen door een meisje dat op een geweldige manier sag beim Abschied leises Servus zong. Ik was op slag verliefd. Hoogerwerff werd opgevolgd door de gymnastiekleraar, conrector Muller. Hoogerwerff koos voor een promotie. Ik vond en velen met mij dat een rot streek. Dat werd door zijn opvolger ook zo verwoord. We hadden ook nog een leraar Engels die zeer begeesterend en bijn als een vleesgeworden onderkoelde Engelsman voorlas uit Three Man and a Boat. Geweldig. Zouden zulke leraren nog bestaan??

Dick de Leeuw

null

Rien Buter

Daar is nog een hoop bij te vertellen, zoals de fijne werkweken, o.a. naar de Channel Islands. Die waren wel duur, maar een uitgekiend spaarsysteem waarin ruimte voor subsidies maakte dat iedereen mee kon. De school was ook een broedplaats voor niet zo algemeen geaccepteerde ideeën, zoals die van de schrijvers van het Rode boekje. Interessant is echter dat zowel de schrijvers van het Rode Boekje, als Joke Kool Smit, de grooste moeite hadden met hun eigen positie in de klas. Terwijl ernaast in de andere klassen verregaande experimenten met onderwijsvernieuwing werden gedaan. Echte vernieuwing zonder veel rethoriek. De leraren die dat deden, een stuk of vijf, waren zoals Hans schrijft, hun tijd ver vooruit.Hans Bethlehem heeft gelijk met die nadruk op de onderwijsvernieuwingen op de derde drie. Later zijn ze helaas grondig de kop zijn ingedrukt bij de opvolging van Hoogerwerff, en aansluitend de inkapseling bij de Scholengemeenschap.
Ik zou nog meer kunenn vertellen, maar laat er maar even bij.
Rien Buter