Ajax en de band met de Watergraafsmeer (52)

Voetbal en stadswijken: een verbroken relatie.

Watergraafsmeer, de Meer, Ajaxstadion
Ajax Europacup Middenweg .<br />Foto: Theo Proeskie

Ajax Europacup Middenweg .
Foto: Theo Proeskie

Alle rechten voorbehouden

Titel van een onderzoek aan de Vrije Universiteit door Kees Rotgans, Roland de Weert en Gerhard Broers tijdens het werkcollege sportgeschiedenis door Prof. Dr. Th. Steven.
De periode omvat de jaren ’50 tot ’80.
Het onderzoek bestaat uit 3 delen: de Watergraafsmeer, AJAX en interviews met AJAX-fans.

Met dank aan Gerhard Broers voor het beschikbaar stellen van het resultaat van dit onderzoek.

De aanhang en hun AJAX

Voetbal in de Amsterdamse Watergraafsmeer gedurende de periode 1970-1985.

Amsterdam begin jaren zeventig: de uitloop is begonnen.

De uitloop uit Amsterdam.
In zijn ‘Kleine geschiedenis van Amsterdam’ beschrijft Geert Mak de uitloop uit Amsterdam begin jaren zeventig als een proces dat zich geleidelijk en in stilte voltrok. De gevolgen, zo stelt Mak, werden pas duidelijk toen alles achter de rug was: ‘In nog geen twintig jaar tijd, van 1965 tot 1984, verlieten zeker vierhonderdduizend Amsterdammers voorgoed hun stad. De bevolking liep, ondanks de nieuwkomers, terug met tweehonderdduizend, een kwart van het totaal’. Als reden voor het vertrek van zo veel Amsterdammers geeft Geert Mak de stadsvernieuwing die in die jaren hele buurten door elkaar schudde. Onder de vertrekkers bevonden zich ouderen die het geweld van de renovaties en veel ouders met opgroeiende kinderen, normaal gesproken de motor van de stadseconomie. Veel Amsterdammers vertrokken naar steden als Enkhuizen, Hoorn, Purmerend en natuurlijk Almere.

Uittocht geen invloed op de aanhang van de club.
Toch is het de vraag of de door Geert Mak beschreven uittocht van invloed was op de aanhang van Ajax. Evert Kuijt kan zich niet herinneren dat de stadsrenovaties en het vertrek van veel Amsterdammers naar de provincie van invloed waren op de aanhang van de club. De echte aanhang bleef toch wel komen. Volgens Wim Croese kwam er door het vertrek van veel fans wel meer verkeer als Ajax thuis speelde. Veel Ajaxsupporters die in de provincie woonden stapten kennelijk in de auto of kwamen met de tram en lijn 9 naar het stadion. Eén van de vertrekkers uit Amsterdam is Annemarie de Jong. Geboren in de Jordaan en Ajaxfan vanaf haar prilste jeugd verliet zij de stad om enige jaren in Almere te wonen. Ze was echter zo verknocht aan Ajax en Amsterdam dat zij vrij snel weer terug verhuisde naar Amsterdam-Oost, want, zo vertelde zij ons: ‘Almere, dat houdt niemand vol. Als Ajax scoorde dan rende ik de straat op en stond in m’n eentje te juichen’.

In Betondorp geen stadsrenovatie.
Cor woont in Betondorp en heeft weinig gemerkt van de stadsrenovaties. ‘Betondorp is beschermd als rijksmonument dus van renovaties was geen sprake’. Henk Smit is het hiermee eens. Henk noemt zichzelf Ajaxsupporter vanaf zijn geboorte en stadsrenovaties hebben bij hem weinig invloed gehad op de onderlinge contacten tussen de buurtbewoners. Jose, Rob Sloep, Hans Scholten en Wilfred Snoek bevestigen dit beeld. In de Watergraafsmeer en vooral in Betondorp is ‘niks plat gegaan’. Wel werden er eind jaren zestig woningen opgeknapt, zo weet Hans Scholtens zich te herinneren, maar, ‘veel bewoners bleven in Betondorp wonen. Zij kregen tijdens de renovatie een woning in een andere straat of keerden na verloop van tijd terug naar hun oude woning. Veel mensen blijven tot hun dood in “Het Dorp”.’

Van Amsterdamse club tot regionale club.
Al met al krijgen we het beeld dat de stadsrenovaties die grote delen van de stad op hun kop zette aan de Watergraafsmeer voorbij gegaan is. Er werden huizen gerenoveerd maar dat was niet van invloed op de sociale structuur van de wijk. De geïnterviewden hebben dat in ieder geval niet als zodanig ervaren Veel supporters die de stad verlieten bleven trouw aan hun club. Ze bezochten de wedstrijden met het openbaar vervoer of met de auto. De successen van de jaren zeventig hebben het enthousiasme en trouw aan de club alleen maar vergroot. Anderen verloren hun belangstelling voor Ajax. Eén element was echter wel nieuw. Ajax werd van een Amsterdamse club meer en meer een regionale club. De aanhang kwam meer en meer uit de provincie. Het stadion stond echter nog gewoon in de Watergraafsmeer. Voor de bewoners van ‘De Meer’ was Ajax nog steeds hun club.

••••••••••••••••••••••••••••••••••

► AJAX en de band met de Watergraafsmeer ◄

01 - Inleiding 02 - De Watergraafsmeer 03 - De Wetbuurt
04 - Rood en groen in Betondorp 05 - Een katholieke vesting 06 - Amsteldorp
07 - Tuindorp Frankendael 08 - Middenmeer 09 - Sportief Watergraafsmeer (1)
10 - Sportief Watergraafsmeer (2) 11 - Het ontstaan en de clubkleuren 12 - In Amsterdam Noord
13 - Het Houten Stadion 14 - In de Meer 15 - Het Olympisch stadion
16 - Ontwikkeling en Jack Reynolds 17 - Profvoetbal en de K.N.V.B. (1) 18 - Profvoetbal en de K.N.V.B. (2)
19 - Profvoetbal en de K.N.V.B. (3) 20 - De stap naar de eredivisie 21 - Het eind van de jaren '50
22 - Vic Buckingham 23 - Het opstaan van een profclub 24 - Rinus Michels (1)
25 - Rinus Michels (2) 26 - Rinus Michels (3) 27 - Financiële achterban
28 - De organisatie van een profclub 29 - Doorbraak van jonge talenten 30 - Doorbraak van jonge talenten
31 - Michels en Van Praag 32 - Michels' visie krijgt gestalte 33 - De eerste finale (1)
34 - De eerste finale (2) 35 - Topclub 36 - Goed fundament (1)
37 - Goed fundament (2) 38 - De F-side 39 - tante Sien
40 - De aanhang (1) 41 - De aanhang (2) 42 - De aanhang (3)
43 - De aanhang (4) 44 - De aanhang (5) 45 - De aanhang (6)
46 - De aanhang (7) 47 - De aanhang (8) 48 - De aanhang (9)
49 - Invloed media 50 - Verbroken relatie 51 - Wijkoverschrijdende functie
52 - Uitloop uit Amsterdam 53 - AJAXhoek en het AHM 54 - Sociale verbanden
55 - Uittocht en komst immigrant 56 - Michels, Cruijff en Koster 57 - Afscheid van De Meer
58 - Verbroken relatie door vertrek 59 - Interviews met supporters

••••••••••••••••••••••••••••••••••

Alle rechten voorbehouden

1153 keer bekeken

Geen reacties

Voeg je reactie toe