Spitskopstraat 7 II – Het gezin Jas (5)

1) Hun zoon Joseph, geboren op 30 april 1912, werkte als fabrieksarbeider. Als hij in 1931 wordt gekeurd blijkt dat hij zes jaar Uitgebreid Lager Onderwijs heeft gevolgd. Hij blijkt 1 meter en 574 mm groot te zijn. Vanwege zijn ogen wordt hij op 2 april 1931 voorgoed ongeschikt geacht. Hij zou op dat moment werkzaam zijn geweest als lompensorteerder.

Hij trouwt met Esther Engelsman (geboren op 20 oktober 1916) op 5 juni 1940. Esther was werkzaam als naaister (ook als ‘knipster’). Zij gaan wonen in de Reitzstraat 38 drie hoog.

Uit de informatie van het Joodsmonument.nl blijkt dat zij gewerkt heeft bij de lingeriefabriek SIDVA (van: N.V. Handelsvennootschap S.I. de Vries). Lees via deze hyperlink het verhaal van deze fabriek. 

Joseph en zijn gezin zijn in eerste instantie afgevoerd naar Kamp Vught. Joseph heeft, zoals op zijn kaart van de Joodse Raad staat gewerkt in Moerdijk. Dat was vanuit Kamp Vught. Op 15 november 1943 wordt Joseph op transport was gesteld naar Duitsland. Hij zal in 1 of meerdere werkkampen hebben moeten werken. Hij zou op 29 april 1945 komen te overlijden (worden vermoord).

Samen krijgen zij nog wel een kind, genaamd Joël. Joël wordt geboren op de 26^ste november 1942 en werd slachtoffer van de Holocaust, hij werd niet ouder dan zes maanden. Hij ging via Kamp Vught met zijn ouders naar Westerbork om op 8 juni 1843 naar Sobibor te worden ‘getransporteerd’. Joël werd op 11 juni vermoord, samen met zijn moeder Esther.

2) Hun tweede zoon was Abraham, geboren op 28 september 1916. net als zijn oudere broer werd hij gekeurd voor de militie. Hij was toen al werkzaam als broodbakker en had zes jaar lagere school en twee jaar nijverheidsonderwijs gevolgd. Hij was 1 meter en 522 mm groot en daardoor op 29 maart 1935 voorgoed ongeschikt geacht, te klein.  

Aanvankelijk dus werkzaam als broodbakker zou hij blijkbaar later over stappen, al dan niet vrijwillig, naar het beroep van klerenperser. Opmerkelijk genoeg staat hij ook op de lijst van ‘Joodse Goudhandelaren’. Twee bladzijden uit die lijst zijn gefotografeerd en bewaard gebleven omdat iemand die ongezien en illegaal had gekopieerd. Voor meer informatie en doorverwijzing naar de foto’s: Goudhandelaren via Joodsmonument.nl Abraham bleef ongehuwd, hij werd op 30 september 1942 in Auschwitz vermoord na op de 24^ste juli 1943 op transport te zijn gesteld.

3) Mietje, hun dochter was geboren op 9 april 1918. Mietje was aanvankelijk werkzaam als suikerwerkster. Als Mietje 20 jaar oud is, verliest zij haar verloofde Jaap Lijmer.

Hij is na een kortstondig ziekbed overleden. In de rouwadvertentie noemt zij zichzelf Meta. Deze informatie vond ik via het Joodsmonument.nl. Hij was werkzaam bij de firma van de Gebroeders Landau, een fabriek van chocolade- en suikerwerken. Niet onwaarschijnlijk dus dat Mietje haar Jaap daar heeft leren kennen.

Een nieuwe start?

Zij trouwde op 17 juli 1942 alsnog en wel met Louis van Maarsen (geboren op 30 september 1917). Louis was van beroep kleermaker, het beroep dat hij opgaf toen hij werd gekeurd voor de militie. Na de lagere school, zes jaar, is hij hoogstwaarschijnlijk direct in de leer gegaan als kleermaker. Hoewel hij groot genoeg was met zijn 1 meter en 612 mm, was zijn lichaamsgewicht wel aan de lage kant met zijn 52 kg. Hij werd voorgoed afgekeurd vanwege, voor mij, onduidelijke lichaamsgebreken.

Mietje en haar man woonden in de Krugerstraat 21 twee hoog. Volgens de archiefkaart vertrekken zij per 30 december 1942 naar Westerbork / lager Westerbork. Op de kaarten van de Joodse Raad van Louis (3 met heel veel informatie, 2 en 3 staan onderaan) staat hij overigens nog vermeld als ongehuwd. Hetzelfde geldt ook voor Mietje, maar er is een tweede kaart waarop staat dat zij wel degelijk was getrouwd. Mietje en haar man Louis worden op 16 juli 1943 in Sobibor vermoord.

NAAR: Spitskopstraat 7 II – Het gezin Jas (1)