Actief bewegen, basis voor welzijn, een bewogen geschiedenis

Amsterdam Oost kent anno 2018 twee belangrijke activeringsprogramma's. Een vanuit de WPI, Werk Participatie Inkomen, voor bewoners met een uitkering en de andere vanuit de Huisartspraktijken voor bewoners met een welzijnsrecept. Er is veel te beleven in Oost. We ontdekken wat er allemaal mogelijk is. Zelf ga je aan de slag met een geestelijke of lichamelijke activiteit, goed voor hart en hersenen.  Zoals sporten, vrijwilligerswerk doen, op computerles of gericht solliciteren, mediteren, verhalen schrijven. 

Het traject WELZIJN OP RECEPT heeft een één-op-één-vorm. Samen met de huisarts besluit je dat je dit traject wilt volgen. Met je coach ga je op zoek naar een passende activiteit. Alleen of samen, meld je je vervolgens aan bij deze activiteit. In nagesprekken vertel je hoe het gaat. 

Het traject OOST ACTIEF kent een vorm van activering in teamverband met persoonlijke begeleiding. Het team zorgt voor sociale contacten en nieuwe ideeën. Oost Actief bestaat uit verschillende doelgroepen.

Beide projecten komen anno 2018 niet zo maar uit de lucht vallen. Er is geschiedenis en er is studie aan vooraf gegaan.

Geschiedenis

Na de Tweede Wereldoorlog won vanuit Engeland en Amerika de overtuiging terrein dat activering van de zelfwerkzaamheid bevorderlijk is voor het WELZIJN van langdurig zieken, eenzame ouderen, werkelozen, oorlogslachtoffers  en vluchtelingen, bij ontmoediging en lusteloosheid. Het Rode Kruis introduceerde in 1946 het welfarewerk in de Nederlandse  Militaire Hospitalen. Burgerlijke instellingen volgden. De Zonnebloem verzorgde in overleg met het Rode Kruis dit werk in Rooms Katholieke Instellingen.   

Studie

Vanaf de late jaren vijftig kregen de opleidingen tot welfarewerker, bezigheidstherapeut, activiteitenbegeleider, coach of coördinator reële vormen aanvankelijk alleen bij Rode Kruis en Zonnebloem.  Intern op Kasteel Bouvigne in Breda volgde ik in 1957 mijn opleiding. Docenten van de Universiteit Nijmegen en verschillende kunstenaars gaven lessen over mogelijke bezigheidsvormen voortkomend uit hun specifieke kennis. We leerden hoe je mensen enthousiast kunt maken, activeren, begeleiden en adviseren. Wij, deelnemers waren gemotiveerd en enthousiast. Gewapend met deze rijke kennis  waaierden we na de opleiding uit over heel Nederland. Met veel plezier liep ik stage op de welfare-afdeling van Jos Creygton in het oude Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, OLVG. De Maastrichtse Zusters Onder de Bogen van de Orde van Carolus Borromeus waren daar actief sinds de oprichting van het ziekenhuis in 1898. Samen met de andere verpleegsters verzorgden zij dag en nacht de patiënten. Onze welfare/welzijnsafdeling was daarbij een goede aanvulling. Ledigheid van de patiënten werd waar mogelijk vervangen door spel en bezigheid. Gedurende mijn werk in 1958 in het OLVG  heb ik menig keer mogen toelichten aan doktoren en verplegers, dat bewegen met geest en lichaam een basis is voor WELZIJN.  Goed dat anno 2018 deze opvatting algemeen aanvaard is.

In het proces van theoretische fundering van bovengenoemde overtuiging is het boek uit 1962 'Bezigheidstherapie'  van Dr.K.van de Loo, echte pioniers-literatuur. Interessant anno 2018 is de uitgave van WRR [Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid]  'Weten-is-nog-geen-doen, realistisch perspectief op redzaamheid'. Lees bijvoorbeeld ook het boek 'De sociale kwestie hervat' en het artikel van Justus Uitermark 'Burgerparticipatie-is-los-durven-laten'. 

Welzijn nu.

Sinds jaren wordt de verblijfsperiode van patiënten in instellingen drastisch ingekort. Mensen wonen nu zo lang mogelijk thuis. De gewenste participatie vindt plaats in de wijk.  Er is, ook in Oost, meer immigratie dan voorheen. Na invoering in 2015 van de Wmo [Wet maatschappelijke ondersteuning] ligt  het welzijnswerk vooral bij adviseren en faciliteren van burgerinitiatieven en niet langer bij het met ervaring organiseren van activiteiten. Dit standpunt lijkt soms ontoereikend want 'Weten-is-nog-geen-doen'. Naast denkvermogen is 'doenvermogen' van burgers minstens zo belangrijk om aan de eisen van de participatiesamenleving te kunnen voldoen.  Deze  realiteit vinden we ook terug in  activeringsprogramma's als 'Welzijn op Recept' en “Oost Actief'.

https://www.dynamo-amsterdam.nl/activiteiten/welzijn-op-recept-spreekuur-amsterdam-oost/

http://www.postoost.nl/actueel-in-post-oost/actueel-in-post-oost/article/actief-in-oost-met-oost-actief/