De Gooische Stoomtram

De IJzeren Eeuw in Oost

Wetbuurt Watergraafsmeer, Middenmeer

Vervoersontwikkeling 19e en 20e eeuw in Amsterdam-Oost

gebouw GOOISCHE STOOMTRAM op de MIDDENWEG

gebouw GOOISCHE STOOMTRAM op de MIDDENWEG Door: Corrie Groen-Pickhard

Alle rechten voorbehouden

Toen James Watt in 1800 met pensioen ging begon wat wij nu de IJzeren Eeuw noemen. In 1769 had James Watt patent gekregen op de door hem aangebrachte verbeteringen aan de Newcomen stoommachine die in 1712 gebouwd was. De uitvinding van Watt staat aan het begin van de Industriële Revolutie. Menselijke, dierlijke, water- en windkracht werden opeens minder belangrijk in vergelijking met de enorme kracht die met stoom opgewekt kon worden.
Omstreeks 1829 ontwikkelen George en Robert Stephenson een goed bruikbare locomotief. De eerste in grote aantallen gebouwde locomotief de “Stephenson Patentee” is uit 1834. Al in 1839 werd de spoorlijn Amsterdam – Haarlem geopend. De eerste spoorlijn van Nederland.
Ook Oost wordt meegestuwd in de vaart der volkeren. Hoewel, Oost bestond nauwelijks. De lijndienst van de Gooische Stoomtram van Amsterdam naar Diemerbrug wordt geopend in 1881 . Later wordt de lijn doorgetrokken naar Naarden en verder. Slechts een klein stukje van de lijn, van het huidige Rhijnspoorplein tot aan de Derde Park (derde Oosterparkstraat, nog onbebouwd )gaat door Amsterdam. Hier houdt Amsterdam op en begint de gemeente Nieuwer- Amstel. In Nieuwer Amstel volgt de stoomtram een deel van het tracé van de Rhijnspoorweg naar het Centraal Station. Ter hoogte van de huidige nieuwe bibliotheek aan de Linnaeusstraat en de Populierenweg, kruisten de rails van de trambaan die van het spoor om zo via de Linnaeusstraat richting Watergraafmeer te gaan.
Aan de Middenweg in de Watergraafsmeer (nog een zelfstandige gemeente) staat het nieuwe hoofdkantoor van de Stoomtram met daarachter de stalling en reparatiewerkplaats voor de tram. Het hoofdkantoor is in 1881 gebouwd in de neo- classicistische stijl.
In 1939 wordt de tramlijn van de Gooische Stoomtram vanuit Amsterdam naar het Gooi opgeheven, na eerst nog een aantal jaren op benzine en dieselmotoren te hebben gereden. Bussen nemen het passagiersvervoer over. De tram, die naast passagiers ook goederen vervoerde, kreeg in de loop der jaren de bijnaam “Gooische Moordenaar”. In de 60 jaar van zijn bestaan heeft hij 114 dodelijke slachtoffers gemaakt. Een locomotief en twee personenwagons van de Gooische Stoomtram rijden nu op de Museumlijn Hoorn- Medemblik.
Het hoofdkantoor is daarna door de firma De Lange, groothandel in koloniale waren in gebruik genomen. Het wordt een inkoopkantoor van De Spar. Men heeft op het punt gestaan dit voor de Watergraafsmeer niet alledaagse gebouw af te breken. Gelukkig is dat niet doorgegaan. Uiteindelijk zijn er appartementen in het huis gemaakt.

Zie voor meer verhalen over der Gooische Stoomtram: “Geheugen van Oost”- “Gooische Stoomtram 1-33”.

Alle rechten voorbehouden

275 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

ornamet detail:ornament 19 de eeuw / ijzeren eeuw

ornamet detail:ornament 19 de eeuw / ijzeren eeuw Door: Corrie Groen-Pickhard

Alle rechten voorbehouden

Geen reacties

Voeg je reactie toe