Tramlijn 9 als kunstwerk

Betondorp in beeld gebracht op een tram

Verteller: Helge Lippe
, Watergraafsmeer
Betondorp lijn 9 (6)

Betondorp lijn 9 (6)

Alle rechten voorbehouden

In 1990 kreeg Helge Lippe naar aanleiding van de renovatie van Betondorp en het doortrekken van lijn 9 naar Diemen een mooie opdracht

-------------------------------------------------

Klik rechts (icoontje) bovenaan op de foto/collage en de beelden worden vergroot weergegeven.

In 1990 was de renovatie en restauratie van Betondorp na 20 jaar voltooid. Ook werd in 1990 tramlijn 9, die tot dan zijn eindpunt had bij het Ajaxstadion aan de Middenweg, doorgetrokken naar Diemen. Naar aanleiding van deze feiten kreeg Helge Lippe, grafisch ontwerper, op voorspraak van een medewerkster van de directeur van het Gemeente Vervoerbedrijf in 1989 de opdracht van het Wijkopbouworgaan Watergraafsmeer om een ontwerp te maken voor de beschildering van een wagon van tramlijn 9.
Hij maakte meerdere ontwerpen, zowel realistisch als in de z.g, houtsnedestijl uit de twintiger jaren. Dat laatste naar het voorbeeld van de kunstenaar Fré Cohen, die ook in Betondorp had gewoond. De onderwerpen waren Betondorp en Diemen.

De z.g. houtsnedestijl .<br />Foto: Helge Lippe

De z.g. houtsnedestijl .
Foto: Helge Lippe

Alle rechten voorbehouden

De z.g. houtsnedestijl
Helge maakte o.a. een ontwerp op een gelede tram in de houtsnedestijl waarbij hij in het harmonicagedeelte bomen en struiken plande en op de rechte gedeelten de bekende gebouwen en huizen uit Betondorp. In de hoofdkleur rood want Betondorp stond immers bekend als het ‘rooie dorp’. Uiteindelijk werd het ontwerp met Betondorp als onderwerp gekozen.

De eerste werkafspraak was in de remises/loodsen van het G.V.B. in de Tollensstraat op 29 januari 1990, een dag dat er een vreselijke storm over Amsterdam woedde. Helge viel daardoor bijna in het water, leidingen sprongen en in de tram werd je door elkaar geschud. Die dag zal hij nooit vergeten!

Betondorp lijn 9 (2) .<br />Foto: Helge Lippe

Betondorp lijn 9 (2) .
Foto: Helge Lippe

Alle rechten voorbehouden

Helge in de remise van het G.V.B. in de Tollensstraat
De afbeeldingen voor de tram zijn door Helge op de wagon getekend en werden door een aantal schilders ingeschilderd. De werkzaamheden werden in de Tollensstraat verricht. Alles bij elkaar heeft het een half jaar geduurd. In de volle lengte van de tram staat het karakteristieke woningprofiel van Betondorp. Op de kop prijkte de naam van de toenmalige Helga Lippe.

Voor de onthulling op 11 april 1990 kwamen de genodigden eerst bijeen in het Brinkhuis waar zij welkom werden geheten door Herman Noot, voorzitter van het wijkopbouworgaan uit welks midden het initiatief was gekomen.

Betondorptram .<br />Foto: Helge Lippe

Betondorptram .
Foto: Helge Lippe

Alle rechten voorbehouden

De Betondorptram ingepakt in zwart plastic vlak voor de onthulling.

Daarna ging men te voet naar het eindpunt van lijn 9 voor de onthulling die bestond uit het wegtrekken van het zwarte plastic waarin de tram was gehuld. Dit werd uiteraard door Helge gedaan. Er volgde een tramritje naar het stadsdeelkantoor in de Helmholtzstraat, alwaar de opening van de tentoonstelling van ‘Betondorp op de tram’ werd verricht. De expositie bestond uit een magnifieke reeks foto’s van de gebouwen die Helge voor het tramontwerp gebruikte. En ook foto’s van de schilders bezig in de remise in de Tollensstraat. De foto’s waren gemaakt door Anda Broek.
Karel van ’t Reve hield een voordracht. Helge werd door zoveel gasten aangesproken dat hij geen kans kreeg om met Karel een woordje te wisselen. Iets, wat hij zelf heel jammer vond.

De tram heeft ongeveer 10 jaar door Amsterdam gereden, waarna de tram werd vervangen door een nieuwer type.

-----------------------------------------------

Voor een interview met Helge over de tram ga naar Betondorptram wagon 640

Alle rechten voorbehouden

1631 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Betondorptram - 1990 .<br />Foto's: Helge Lippe

Betondorptram - 1990 .
Foto's: Helge Lippe

Alle rechten voorbehouden

5 reacties

Voeg je reactie toe
Jo Haen - van Langen

Helga/Helge Lippe - Transmission

“ De afbeeldingen voor de tram zijn door Helge op de wagon getekend en werden door een aantal schilders ingeschilderd. De werkzaamheden werden in de Tollensstraat verricht. Alles bij elkaar heeft het een half jaar geduurd. In de volle lengte van de tram staat het karakteristieke woningprofiel van Betondorp. Op de kop prijkte de naam van de toenmalige Helga Lippe." (gedeelte van tekst uit bovenstaand verhaal)

Meer informatie hierover vindt u op de website van Transmission, een tentoonstelling over het onderwerp transgender, in het Amsterdam Museum. ► http://hart.amsterdammuseum.nl/nl/page/53168/de-tekeningen-van-helge

Sami Azzouz
Projectmedewerker Voices of Tolerance

henk nijman

Het leven in A,dam Oost 1900-2000.

Deze tentoonstelling was een overzicht van de bouw en leven van heel A,dam oost in de twinigste eeuw, De virtuele tramrit was een leuk onderdeel er van, ik ben ook in die tram gestapt en van het CS naar Oost gereden. Tot de kruispunt kruislaan was voor mij alles herkenbaar, daarna alleen recht de begrafplaats en links kijken een totaal andere wereld. Geen sportvelden meer maar woningbouw.
Een ander onderdel was de indeling van gebouwde woningen zoals de halve woningen {heb zelf 5 jaar in zo,n woning gewoond} de bewoners, de tram en bus lijnen. Jammer dat er niet veel van bewaard is. Misschien een op roep aan de lezers die zich er meer van kunnen herineren.

Jo Haen - van Langen

Hans Boer - Gedenkwaardig

Die tentoonstelling was in 2003 en daarbij is inderdaad de website www.geheugenvanoost.nl gemaakt. De virtuele tramrit ken ik niet. Ik ga eens zoeken.
Jo Haen

Hans Boer

Gedenkwaardig.

Ook was er in het toenmalige 'Amsterdams Historisch Museum' de tentoonstelling over Amsterdam Oost. Hartstikke leuke tentoonstelling. Er was o.a. een virtuele tramrit met lijn 9. (Kan die hier niet geplaatst worden
?) Én het was, als ik me niet vergis, de geboorteplek van 'Geheugen van Oost'.