Van natuurbad tot kunstijsbaan

Verteller: Jan van Dalen
Polderweggebied / Oostpoort, Sportfondsenbad

Het natuurbad in het Polderweggebied deed ’s winters dienst als kunstijsbaan.

 Ansichtkaart met gegevens over de kunstijsbaan Amsterdam: ijsoppervlakte 2400 m2, 8000 tribuneplaatsen (foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom).

Ansichtkaart met gegevens over de kunstijsbaan Amsterdam: ijsoppervlakte 2400 m2, 8000 tribuneplaatsen (foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom).

Alle rechten voorbehouden

Zoals zijdelings al aangegeven in mijn verhaaltje over het buitenbad, dat tussen 1934 en 1940 was gelegen achter het Sportfondsenbad aan de Fronemanstraat, deed dat natuurbad ’s winters dienst als kunstijsbaan.

Die eerste kunstijsbaan van Nederland werd op 15 november 1934 officieel in gebruik genomen. Ruim een week later, op 23 en 24 november 1934 werd de feestelijke opening gehouden met internationale demonstraties en wedstrijden in hardrijden, kunstrijden en ijshockey. Het in die tijd bekende Oostenrijkse paar Hansi Kast en Otto Kaiser, oud-wereldkampioenen kunstrijden, gaf demonstraties. Verder toonden hardrijders aan welke snelheid op de baan mogelijk was en speelden diverse ijshockeyploegen wedstrijden tegen elkaar. Hiermee werd de eerste kunstijsbaan in Nederland een feit.

Toch mislukte het project. Een seizoenkaart voor een kind kostte acht gulden en dat was in die crisisjaren teveel geld. Schaatsen deed je gratis op natuurijs en als dat er niet was, gewoon wachten op de volgende winter. Er kwamen te weinig bezoekers om de baan open te houden. Een andere oorzaak van het fiasco was de onkunde van de Oost-Europese leverancier omtrent de klimatologische omstandigheden in Nederland. Een groot deel van de wedstrijden kon niet doorgaan omdat het regende waardoor het ijs niet goed was en de mensen geen zin hadden om in de open lucht naar een wedstrijd te kijken.

Gedurende de jaren dat de kunstijsbaan bestond heeft ook de bekende Noorse wereldkampioene kunstschaatsen Sonja Henie aan de Amsterdammers laten zien dat zij het kunstschaatsen tot in de perfectie beheerste. De op dit gebied minder begaafde bewoners van Oost krabbelden wat op de ijsbaan rond en vermaakten zich verder door al schaatsend over op de ijsvloer gelegde tonnen te springen. Het werd pas helemaal leuk als er ook nog eens een meisje op die tonnen ging liggen.

Zoals al gezegd was de kunstijsbaan in de open lucht geen lang leven beschoren. In 1940 werd de baan gesloten. In datzelfde jaar werd voor het eerst in Amsterdam een overdekte kunstijsbaan in gebruik genomen in plaats van de buitenbaan in Oost. Daarvoor werd de Apollohal aan de Stadionweg veranderd in een ijshal. De technische installaties van de gesloten kunstijsbaan achter het Sportfondsenbad gingen dienst doen op de nieuwe locatie. Wederom wegens tegenvallende belangstelling bij het publiek kwam in 1950 ook een einde aan het schaatsen in de Apollohal.

Uiteraard heb ik, geboren in 1935, die kunstijsbaan niet bewust meegemaakt. Wel heb ik in de oorlog op het terrein van het buitenbad, dat vol lag met sintels, teer en andere rommel, nog al eens gezocht naar brandbare materialen voor ons noodkacheltje.

Met dank aan Ernst Berends, werkzaam bij koeltechnisch bedrijf Grenco, die via de site contact opnam en een aantal gegevens beschikbaar stelde die in dit verhaaltje verwerkt zijn.

Alle rechten voorbehouden

3776 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Reclame kunstijsbaan Reclame uiting van de kunstijsbaan (foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends).

Reclame kunstijsbaan Reclame uiting van de kunstijsbaan (foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends).

Alle rechten voorbehouden
Kunstijsbaan Foto van schaatsers (hardrijders) op de kunstijsbaan<br />(foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends)

Kunstijsbaan Foto van schaatsers (hardrijders) op de kunstijsbaan
(foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends)

Alle rechten voorbehouden
Kunstijsbaan 2 De kunstijsbaan met aan de linker zijde de tribune en op de achtergrond aan de overkant van de Ringvaart de huizen tussen de Bredeweg en de Linnaeusparkweg. (Foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom)

Kunstijsbaan 2 De kunstijsbaan met aan de linker zijde de tribune en op de achtergrond aan de overkant van de Ringvaart de huizen tussen de Bredeweg en de Linnaeusparkweg. (Foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom)

Alle rechten voorbehouden

6 reacties

Voeg je reactie toe
Ernst Berends

Realisatie eerste Ned Kunstijsbanen

Nieuw artikel over die eerste ijsbanen zie :

www.koudeenluchtbehandeling.nl/wp-content/uploads/2010/06/p66_692.pdf

m vr gr Ernst Berends

Ernst Berernds

Amsterdamse IJsbaan Sportfondsenbad

Geachte geinteresseerden.
Op de site www.kunstijsbanen.nl onder "ijsbaanweetjes" staan meerdere artikelen met foto's over deze Amsterdamse ijsbaan

m vr gr Ernst Berends

Henk Schmidt

Kunst ijsbaan

Hoi Ernst of andere geintreseerde , op zoek naar gegeven over de liftenfabriek Jan Hamer welke heeft gestaan op de fundering van de ijsbaan aan de Beijersweg , kwam ik een groot artikel tegen over de kunstijsbaan met foto's en de werking van het koelsysteem. 2 pagina's groot artikel in de Panorama van dec 1935. Heeft ieman nog foto's van na de ijsbaan ?

joop jansen 1932

vergissing

Beste Dick v Thiel,
Ik denk dat je een vergissing maakt.
Het sintelveld dat jij bedoeld,waar de
kermis of circus stonden,lag tussen de
spoorbaan en de Polderweg in.
De kunstijsbaan lag grofweg achter de
Hema

dick van thiel

dick van thiel

op het sintelveld was ook ieder jaar een cicus en kermis

Een bezoeker

Ernst Berends

Ik ben bezig met een technisch artikel tbv een koeltechnisck vakblad over deze eerste kunstijsbaan van Nederland op de bodem van het Sportfondsenbad aan de Linnaeusstraat. Zoek dus fotos, technische gegevens etc. Zou u mij ook een goede gescande versie van de twee getoonde fotos kunnen mailen svp? Heb zelf al wat ander fotomateriaal achterhaald die ik u graag doe toekomen.