Eruit halen wat er inzit op Don Bosco

Verteller: Edwin Verkleij

Edwin Verkleij stuurde een aantal oude foto’s - genomen tussen 1937 en 1948 - van de Don Boscoschool aan de Polderweg en de leerlingen aldaar. Het zijn foto’s, die zijn vader (Jan Verkleij) daar heeft gemaakt. Jan werkte tussen 1937 en 1948 op deze school als leraar werktuigbouw en natuurkunde/mechanica.

leerlingen Don Bosco

leerlingen Don Bosco

 

Jan Verkleij werd in 1907 in Rotterdam geboren als zoon van een slager. Hij was een self-made man, die op de ambachtsschool was opgeleid tot bankwerker (‘smid’ noemde hij dat zelf). Zijn eerste baan was in de haven van Scheveningen, waar hij werkte aan vissersschepen. Jan was echter ambitieus en heeft na de avondschool (opleiding tot technisch tekenaar) ook de nijverheidsaktes N1 en N4 gehaald (natuurkunde/mechanica en werktuigbouw) gehaald. In 1930 is hij les gaan geven op een ambachtsschool in Den Haag. Voordat hij in Amsterdam werkte, heeft hij ook ervaring opgedaan op de ambachtsschool Don Bosco in Edam. Hij heeft wel eens verteld, dat de armoede onder de leerlingen in die tijd heel groot was en dat hij een enkele keer schoenen heeft gekocht voor een kind.

In Amsterdam werkte Jan Verkleij vooral tijdens de oorlogsjaren, een moeilijke tijd waar hij niet graag over sprak. Een tijd lang was hij collega van de bekende kunstenaar Anton Rooskens (later een beroemd schilder, die lid was van de Kobra-beweging), die toen nog tekenles gaf op de ambachtsschool in Amsterdam.

Jan Verkleij gaf minstens 36 lessen per week. Dat aantal was niet ongebruikelijk in die tijd. In die tijd werd tijdens lessen uitgelegd hoe de stoommachine en verbrandingsmotoren (diesel, benzine, 2-takt en 4-takt) werkten. Schoolboeken werden toen vaak niet gebruikt. De docent tekende de motoren op het bord en de leerlingen moesten die natekenen op papier. Jan wilde het onderwijs aanschouwelijker maken en daarom maakte hij modellen van die motoren met behulp van oude tekenborden en triplex.

Jan Verkleij was een voorstander van vernieuwing in het technisch onderwijs en maakte zich er sterk voor, dat de leerlingen meer algemene vorming kregen. Zijn Motto was “Je moet uit jezelf halen wat er in zit!”. Daar hoorde zijn persoonlijke ontwikkeling zeker bij.

 

Edwin Verkleij schrijft over zijn vader:

In de bijlage vindt u de aanstellingspapieren van mijn vader, die ik nog ben tegengekomen. Mijn vader heeft tussen 1937 en 1948 bij Don Bosco in Amsterdam gewerkt. Daar heeft hij op stukken van oude tekenborden en met, wat hij noemde ‘hout van sinaasappelkistjes’, 9 werkende motor modellen gemaakt. Deze modellen gebruikte mijn vader in Amsterdam tijdens zijn lessen werktuigbouw. De modellen zijn later meeverhuisd naar Valkenswaard (hij was daar tussen 1948en 1954 directeur van Ambachtsschool Don Bosco) en Utrecht (bouwheer en directeur van LTS St Maarten tussen 1954 en 1972).

Eén model (het model met tandwieloverbrengingen) is helaas verloren gegaan. De andere modellen zijn nog steeds in bezit van mijn familie. Ik heb er twee (de gloeikopdiesel en de dubbelwerkende stoommachine), die vanaf 1985 een prominente plaats hadden in mijn wis- en natuurkundelokaal op LTS Tiel en later op mijn werkkamer bij een grote educatieve uitgeverij hingen. Sinds een paar jaar sieren zij mijn werkkamer thuis. Eén model (de grote stoommachine) hangt bij mijn oudste zus. De overige 5 modellen werken nog steeds naar behoren en hangen bij mijn jongste broer, die een paar jaar geleden de Sleutelclub in Kamerik (Woerden) is gestart. Daar vangt hij met succes grote groepen jongeren op en laat hij deze groep kennismaken met techniek in de meest brede zin van het woord.

Jan Verkleij is op 17 februari 1988 overleden in Capelle aan den IJssel bij Rotterdam.

Alle rechten voorbehouden

555 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 01

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 01

In het klaslokaal bij de modellen

In het klaslokaal bij de modellen

leerlingen op de trap

leerlingen op de trap

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 02

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 02

leerlingen

leerlingen

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 03

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 03

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 04

1936-Amsterdam-Don Bosco Bordtekening JCV 04

klaslokaal met bordtekeningen

klaslokaal met bordtekeningen

modellen

modellen

model

model

model

model

tekening

tekening

JCVerkleij-2D-motormodel-078-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-078-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-079-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-079-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-080-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-080-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-081-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-081-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-082-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-082-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-083-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-083-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-084-voorzijde

JCVerkleij-2D-motormodel-084-voorzijde

2 reacties

Voeg je reactie toe
Arie Copier

Don Bosco

Mijn vader heeft hier vanaf de opening in 1935 twee jaar voor automonteur geleerd en ik, 25 jaar later, drie jaar voor fijnmetaalbewerker bij o.a. Antoon Rooskens. Heb in 1985 ook nog als oud-leerling in de jubileumcommissie gezeten bij het 50 jarig bestaan van de school.

Cees DeSmet

Don Bosco

Ik en mij vader (elektri)ook op school hier geweest vader voor de oorlog ik ende 60 veininstrumentemaker en een jaar loodgieter,.   Na de oorlog bracht mij grootvader een motor van een Engelse bomer, die in Krommenie neer kwam maar bon Bosco gebracht en daar jaren werd gedemonteerd en langzamerhand onderdelen overbleef tot dat het onmogelijk ,kan me goed herinneren die houten modellen ,