Verhalen die niet mogen worden vergeten

Voor de uitgave van ons boekje '20 jaar Geheugen van Oost' vroegen we aan vertellers van het eerste uur hoe zij terugkeken op hun ervaringen van destijds. De komende weken leest u hier de interviews. We beginnen met Louise van Lil.

"Meer dan twintig jaar geleden las ik een oproep in de ‘Dwars door de Buurt’. Het Amsterdam Museum zocht vrijwilligers voor een nieuw project in Oost in samenwerking met Dynamo. Dit sprak mij onmiddellijk aan."

Interview Louise van Lil - 20 jaar GvO

Interview Louise van Lil - 20 jaar GvO

Alle rechten voorbehouden

Verhalen die niet mogen worden vergeten

Ik ben geïnteresseerd in geschiedenis, vooral die van mensen. Ook fotografeer ik graag en wilde ik meer weten over het internet dat toen nog in ontwikkeling was. Een van de eerste mensen die ik interviewde was Frans Frencken. Frans groeide op in de Derde Oosterparkstraat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog merkte hij veel van de Jodenvervolging. “Wij hadden heel wat Joodse kinderen op school zitten en die werden allemaal weggehaald. Je zag de klas elke week leger worden. ‘s Ochtends nam de onderwijzer de presentielijst door en riep een voor een de namen. ‘Freddie Goudeketting.’ ‘Die is vannacht weggehaald,’ werd er dan gezegd. Voordat ik in Oost kwam wonen wist ik eigenlijk niet dat er zoveel Joodse mensen woonden en dan voornamelijk in de Transvaalbuurt. Tijdens de oorlog werden zij slachtoffer van de Duitse bezetting. Ik hoorde meer aangrijpende verhalen over deze donkere tijd. Maarten Spanjer vertelde: “Mijn oom en tante zagen dat aan de overkant, op de hoek van de Pretoriusstraat, Joodse mensen door Duitse soldaten naar buiten werden getrokken. Een Joodse vrouw zag mijn oom en tante op de veranda staan kijken en wees veelbetekenend naar boven. Oom en tante zijn daar gaan kijken en vonden op zolder een baby’tje in de kolenkist. Zij namen het jongetje, dat ze Petertje noemden, bij hen in huis en verzorgden het, bang voor ontdekking. Het jongetje huilde veel, maar toen er twee keer een inval kwam, was hij stil. Het werd als de hand van God gezien dat het kindje nooit werd ontdekt. Maar een paar maanden na de oorlog stierf het jongetje wel aan difterie.”

De persoonlijke verhalen van Maarten en Frans hebben mij zeer aangegrepen. Inmiddels woon ik meer dan twintig jaar in Oost. Mijn kinderen zijn volwassen geworden. Ze hebben hier op de basisschool gezeten en waren lid van verschillende sportclubs. Ze turnden bij NOS in de Dapperschool en deden aan atletiek bij AV23 in de Watergraafsmeer.

Ik heb de buurt erg zien veranderen. Oost is ‘trendy’ geworden. Vooral in de Javastraat zijn veel nieuwe winkels gekomen. De kruidenier heeft een hippe kapper als buurman gekregen. Enerzijds is het heel erg gezellig, maar anderzijds drukker en minder betaalbaar. Oude huurwoningen zijn veranderd in dure koophuizen. Op dit moment vindt er ook een verandering plaats voor onze deur. De Eerste van Swindenstraat wordt aan een grondige opknapbeurt onderworpen. Het asfalt is verwijderd en er komen bakstenen voor in de plaats. Helaas moest ook de prachtige boom die pal voor ons huis stond worden gekapt.

Voor het Geheugen heb ik verschillende mensen gesproken die ‘iets’ met Oost hebben. Bekende en onbekende mensen vertelden hun verhalen. Verhalen die nog steeds worden gelezen en waar anderen weer op reageren. Helaas is Frans inmiddels overleden, maar zijn verhalen blijven bestaan. Dat vind ik zo mooi aan het Geheugen van Oost. Het houdt de geschiedenis in leven.

Verhaal Frans Frencken:
Naar school in de Tweede Wereldoorlog

Verhaal Maarten Spanjer:
De Brandgang

Over het boekje:
Het boekje Zijn wie je bent in Oost is een uitgave van Het Geheugen van Oost, november 2023. Mede mogelijk gemaakt door Dynamo.
Het boekje is samengesteld uit interviews en verhalen. De verhalen zijn in samenspraak met de geïnterviewden gekozen van de website www.geheugenvanoost.nl.

De samenstelling en eindredactie voor het boekje was in handen van Foekje Detmar.
Ontwerp: Hollands Diep, opmaak: Laura Kalter Ontwerpen
Druk: Printingpower.nl

Belangstellenden kunnen het boekje bestellen tegen betaling van 5€ verzendkosten. Stuur een mail met uw gegevens naar: geheugenvanoost [at] amsterdammuseum.nl dan sturen wij het aan u op.

Alle rechten voorbehouden

215 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Frans 1933 Nog voor de oorlog: 1933 Frans Frencken met zijn opa (van moederskant) in het Oosterpark. "De foto is genomen door fotograaf Piket die in het Oosterpark fotografeerde. Opa was bakker. Hij won op 78-jarige leeftijd de hoofdprijs in de Staatsloterij: 80.000 gulden! Met de prijs ging hij zijn twee zoons bezoeken die naar Amerika waren geëmigreerd. Hij is er een jaar gebleven en heeft in New York shows van allerlei bekende artiesten uit die tijd bezocht."

Frans 1933 Nog voor de oorlog: 1933 Frans Frencken met zijn opa (van moederskant) in het Oosterpark. "De foto is genomen door fotograaf Piket die in het Oosterpark fotografeerde. Opa was bakker. Hij won op 78-jarige leeftijd de hoofdprijs in de Staatsloterij: 80.000 gulden! Met de prijs ging hij zijn twee zoons bezoeken die naar Amerika waren geëmigreerd. Hij is er een jaar gebleven en heeft in New York shows van allerlei bekende artiesten uit die tijd bezocht."

Alle rechten voorbehouden
Louise interviewt Zohar tijdens het Indische Buurtfestival in 2021 in de Geheugenstoel

Louise interviewt Zohar tijdens het Indische Buurtfestival in 2021 in de Geheugenstoel

Alle rechten voorbehouden

Geen reacties

Voeg je reactie toe