Utopia, Avalon, Atlantis…

Oostpoort en de verleiding van haar straatnamen

Verteller: Helen Gerretsen
Land van Cocagneplein 1A - 2014

Land van Cocagneplein 1A - 2014

Alle rechten voorbehouden

 

 

Bij de introductie van Oostpoort hoort de inwijding in haar vocabulaire. Ja, al meteen na mijn besluit om hier aan de Polderweg te gaan wonen, bleek deze locatie aanleiding te geven tot een vocabulaire. Zo kwam ik direct te spreken over: bij mij op het dorp. Want ook al is dit een deel van Amsterdam, dit buurtje is duidelijk afgekaderd – en wel door spoordijken, ringvaart en de aloude Linnaeusstraat, die het dorp uitleidt naar de grote stad, en aan de andere kant de lommerrijke Watergraafsmeerpolder in.

Wat vinden wij hier op het dorp van Oostpoort? We vinden hier heel dorpsachtig: een Polderweg. Deze is genoemd naar de Overamstelpolder, waar het dorp in ligt. Om de naam had ik deze weg nooit moeten kiezen, want de polder is wel mijn minst favoriete landschap. Afgezien hiervan is de Polderweg een begrip in Amsterdam. Wie een kat of hond wilde, ging eenvoudig naar… de Polderweg. Deze was in 100 jaar synoniem geraakt aan het dierenasiel hier. Ook al niet geschikt voor een verhaal op feestjes.

Juist wel positief is: op de Polderweg sta je tenminste met beide benen op de grond. Want pas op: hoe verraderlijk is dit dorp! Verlaat je de veilige Polderweg om het dorp in te duiken, dan verlies je onverhoeds alle vaste grond en word je plotseling opgetild naar gevaarlijk etherische hoogten! Namelijk regelrecht naar Utopia. Dit is wel mooi, maar het bestaat niet.

Overigens houd ik daar wel van: een ideaalbeeld om na te streven, geeft inspiratie en beweging.

Dat blijkt ook wel. De volgende etherische hoogte heet maar liefst: Walden. Walden is ook al een ideaalbeeld, namelijk van een samenlevingsvorm, in Bussum uitgeprobeerd door Frederik van Eeden in navolging van Henry Thoreau. Wat wilde deze kolonie Walden? Zij wilde: transcendente individuen verzamelen voor een voorbeeldige gemeenschap. Nou, dat is ook mijn idee. Mensen die de waan van de dag weten te ontstijgen, kunnen de wereld redden.

Het is uit de kunst, dit idealisme op de vierkante kilometer. Doe mij er nog wat van. Het straatje Walden komt uit op: Atlantis – het mythische land waar de bewoners leefden in volmaakte harmonie.

Maar wacht - vanuit Atlantis komen we op Avalon: het eiland dat slechts bereikbaar is voor diegenen, die in staat zijn de magische boot te roepen. Transcendente individuen dus, die ook makkelijk het Nirwana bereiken: de opperste geestelijke staat.

Let wel: dit zijn geen boektitels, maar straatnamen. Als men eenvoudig vraagt: “Wat is uw adres?” antwoord je langs je neus weg: “Walden 39.” “Atlantis 10.” “Avalon 308.” Hoe louterend zal dit zijn!

 

En we zijn nog lang niet rond! Het dorp biedt, vermomd als straatje, de meest idyllische tuinen om aan te wonen: het El Dorado, het mythische goudland, het Arcadia, het land vol bloemen, fruit en bossen, natuurlijk het Paradijs, de hemelse tuin, dan de Tuin van Hera, de Griekse mythologische tuin, ten overvloede de Hof van Eden, dat aardse paradijs, en tenslotte: het Land van Cocagne. Hier is de utopie toch werkelijk gerealiseerd: in het Land van Cocagne vliegen de gebraden ganzen door de lucht, groeien de pannenkoeken aan de bomen en zijn de rivieren van limonade!

 

Alles wat betekenis kan geven aan het leven juich ik toe. Maar dit is wel een hoogmoedige opeenstapeling van wensbeelden!

Dat moet men ook hebben ingezien, want er is voor compensatie gezorgd. Namelijk met het Dulcie Septemberpad. Deze anti-apartheidsactiviste moest het hoofd natuurlijk wel koel houden. Ook compensatie komt van de allerminst utopische Oranje-Vrijstaatkade. Over de Afrikaander herkomst hebben we het nu niet. Maar er is nog een associatie, een sympathiekere: die van de Oranjevríj-staat van Roel van Duyn. Deze Oranjevríj-staat was een Kabouterland met een regering. Deze regering bevocht het consumentisme. Is dit sindsdien niet alleen maar urgenter geworden?

Urgent ja, maar nog altijd een wensbeeld.

Nee, werkelijk tegenwicht voor die overmacht aan utopisme kan toch alleen het laagveen van mijn Polderweg bieden en zo op het dorp de harmonie bewaren.

 

www.helengerretsen.nl

Alle rechten voorbehouden

224 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Nieuwbouw in stralende zon... Zo staan de woningen in Oostpoort te wachten op de eerste bewoners. Foto Corrie Groen, maart 2014.

Nieuwbouw in stralende zon... Zo staan de woningen in Oostpoort te wachten op de eerste bewoners. Foto Corrie Groen, maart 2014.

Alle rechten voorbehouden
Oostpoort Polderweg - 2014 .<br />Foto: John Haen en Joop Jansen

Oostpoort Polderweg - 2014 .
Foto: John Haen en Joop Jansen

Alle rechten voorbehouden

8 reacties

Voeg je reactie toe
Margo Eijsbroek

Het Kraaiennest met Rob de Nijs

Dat klopt Juffrouw van Gellicum was de directrice. Ik heb er ook 4 jaar opgezeten. Eerst de Primaire opleiding, daarna de Kleuterhulpen en daarna de KV opleiding.
Op de ULO zat een bink op school waar mijn vriendin en ik heimelijk verliefd op waren. Zo’n bink. En hij ?????? Was zich van geen kwaad bewust.
In het Kraaiennest op de trap luisteren naar de repetities van Rob de Nijs en de Lords. Buiten die rot Tandarts was het een leuke tijd.

Kees Janse

Nostalgie Poderweg

Margo Eijsbroek heb jij in Zaandam op de Dovenetelweg op 4 hoog gewoond?

Janny Janse

 

Yvonne Mulder

Dat nam je allemaal voor lief

Ik ging daar ook naar de tandarts en heb ook 4
jaar op die Huishoudschool gezeten waar toendertijd juffrouw van Gellicum(als ik het goed schrijf en onthouden heb want het is inmiddels al meer dan 60 jaar geleden)directrice was.
Naast deze school stond de Ulo school en tegenover de huishoudschool was een HBS en links daarvan was een technische school waar toen alleen maar jongens op zaten.
En de jongens en meisjesschool mochten geen contact zoeken met elkaar dat was taboe.
Dat was nu eenmaal zo en dat nam je toen ook allemaal voor lief.

Erna van Toll

Leuke jeugdherinneringen

Leuke jeugd herinneringen Nijverheidschool, Kermis , Rob de Nijs. Hema en Badhuis. En het washuis.

Margo Eijsbroek

Bekende hoek

Ik ken die hoek heel erg goed. Ik moest boven AH naar die vreselijke Tandarts en ik zat op de Polderweg op school. Op de Eerste Openbare Nijverheidsschool voor Meisjes. Raar eigenlijk voor Meisjes daar zaten geen jongens op. 

Renske Zuiver-Stam

Politiebureau is verknald

Ik ben daar opgegroeid ik ben volgende maand 73 jaar en dat politie bureau hebben ze verknald met die serre ervoor te plaatsen was zo mooi geweest zo oud gebouw te laten voor wat het was tussen die moderne flats en huizen ze maken alles kapot en lelijk. 

Jaap Kamerling

Gedicht

Mooie namen en je hebt gelijk, het Dulci Septemberpad is wel mooi daar als tegenwicht, net zoals de Polderweg trouwens. Bij het Muiderpoortstation staat een monument ter nagedachtenis aan de Joden die vanaf dat station zijn weggevoerd. 
Met een indrukwekkend gedicht van Victor E. van Vriesland

MUIDERPOORTSTATION:
TOCHT ER DOOR HUN SCHIMMEN
NOG EEN STROOM VAN LANG,
LANG VERGETEN NAMEN,
LANG VERGETEN OGEN?

ZULLEN WIJ NOG WETEN
DAT WIJ ONS VERGETEN 
ZIJN VERGETEN?

VIKTOR E. VAN VRIESLAND.'

Jo Haen - van Langen

Utopia enz.

Allemaal mooie en prachtige namen die te maken met een ideaalbeeld maar waar is het historisch besef? Zoveel joodse Amsterdammers hebben hier met een rugzak met spullen die ze mee mochten nemen (ik heb een afschrift van zo'n brief) staan wachten om op de trein naar Westerbork en verder gezet te worden? Ik vind het een schande dat er niet ergens een naam is gegeven aan dit vreselijke gebeuren, waardoor de herinnering die nooit vergeten mag worden bewaard blijft. Een gemiste kans.

Jo Haen