De Annahoeve, herinnering aan een tijd die voorbij is

Auteur: Jo Haen
1 Fan
Middenmeer, Kruislaan

Op de Kruislaan midden in het Science Park is de Annahoeve de laatste herinnering aan de vele boerderijen in de Watergraafsmeer.

Annahoeve

Annahoeve

Alle rechten voorbehouden

Al in 1816 stond hier een boerderij, Landlust geheten. In 1850 erfde Anna van den Broeke, minderjarige dochter van wijlen Hendrick van den Broeke Uyt den Bogaard, de boerderij en kreeg toen de naam Annahoeve.

Geweldige jeugd
In 1901 werd de boerderij verbouwd. Tot 1941 was Cornelis Verschuur de pachter, daarna trouwde zijn dochter Alida met Nicolaas Cornelis Oostenrijk en namen zij de boerderij over. Hun 3 zonen Ko, Kees en Nico groeiden op op de boerderij en hadden daar een geweldige jeugd. Er waren 32 melkkoeien, wat jongvee o.a. 10 pinken en 7 kalveren. De melk werd ’s morgens om 7 uur opgehaald. De melkrijder, die ook de melk bij de verderop gelegen boerderijen ophaalde, was kwaad als de bussen niet op tijd aan de weg stonden. Ook werden er varkens gehouden, maar omdat dat zo stonk en ratten aantrok stopte boer Oostenrijk daarmee en ging in plaats daarvan over tot het houden van schapen.

Brongas als brandstof
Brongas uit de brongasketel zorgde voor brandstof bij het koken. Als het vlammetje te klein werd moest er gepompt worden om meer druk te krijgen. Het water onder de bron werd gebruikt als koelwater.

De 2e Wereldoorlog
Gedurende de gehele 2e Wereldoorlog, zo vertellen Ko en Kees, hadden hun ouders 2 onderduikers in huis. Onder de mestvaalt had men een schuilkelder gemaakt. Er kwamen veel mensen aan de deur om melk te kopen. Een van de onderduikers (!) stond bij het hek en bepaalde wat ze moesten betalen. Mensen met een stropdas moesten meer betalen dan de anderen. Aan hen werd minder makkelijk melk verkocht.

Er kwam ook regelmatig een NSB-er melk halen. Het was niet bekend, dat hij een NSB’er was Hij was zeer vriendelijk, dat had waarschijnlijk met de melkleverantie te maken. Het was wel even schrikken, toen hij op de Middenweg door de ondergrondse werd doodgeschoten. Het kwam ook voor ,tijdens de hongerwinter van 1944, dat mensen, door de honger gedreven, ’s nachts een koe uit de wei stalen en die ter plekke slachtten. Men liet toen iemand ’s nachts rondlopen om de boel in de gaten te houden. Regelmatig aten er 13 à 14 mensen ’s middags mee, als vader thuiskwam van de markt was het eten soms al op, dan at hij maar een snee brood.

Klaas Oostenrijk - 1971 .<br />Foto: Ko Oostenrijk

Klaas Oostenrijk - 1971 .
Foto: Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden

Kuilgras
De jongens moesten in hun jeugd meehelpen met het uitmesten van de pinken- en kalverenstal. Een gedeelte van het gras werd ‘ingekuild’ voor kuilgras wat nogal stonk. Zelfs je kleren roken ernaar. Soms stopten de jongens wat kuilgras onder het zadel van een fiets van vriendjes, die op de boerderij kwamen spelen. Die begrepen er niks van dat bij thuiskomst alles vreselijk stonk. De jongens moesten ook meehelpen met strontslechten en koeien melken.

Gelderse rijpaarden
Tractoren zijn er nooit gebruikt. Al het werk werd gedaan met behulp van 3 Gelderse rijpaarden, waarvan er een de Mof genoemd werd, voor de maaimachine liepen 2 paarden. Moeder Alie was dol op paardrijden. Ze deed zelfs mee aan dressuurwedstrijden en heeft menige prijs gewonnen. Zij is zelfs kampioen van Noordholland gewweest en 2e van Nederland in de middel zware dressuur
Annahoeve .<br />Bron: Jan van Deudekom

Annahoeve .
Bron: Jan van Deudekom

Alle rechten voorbehouden

Broer Nico
Broer Nico, de jongste zoon, is helaas op 17-jarige leeftijd verongelukt toen hij met zijn Puchbrommer waarschijnlijk met zijn borst tegen een lantaarnpaal gevallen is. Niemand was erbij. Het gebeurde op 4 oktober 1969. Dit was voor het gezin Oostenrijk een zware klap

Boerderij verkocht aan de gemeente
In 1963 werd de boerderij aan de gemeente verkocht en begon de universiteit van Amsterdam met de bouw van 4 laboratoria voor de biologische faculteiten dierfysiologie. Andere wetenschappelijke instituten volgden. Tegenover de boerderij was het kernfysisch laboratorium van Professor Kistemaker. Het verhaal gaat dat er in de sloten rondom het Laboratorium en bij de boerderij kikkers met meer dan 5 poten en meerder hoofden zijn gevonden. Men suggereerde, dat dit kwam door het lozen van het afva water. Bewijs is echter nooit geleverd. De koeien dronken het water uit de sloot, maar in de melk is nooit iets vreemds aangetroffen.

Bewakingscontrole
Tot 1970 werd er nog geboerd, waarna vader en moeder nog tot 1994 op de boerderij hebben gewoond. Vader maakte zich verdienstelijk voor de universiteit van Amsterdam, waar hij bewakingscontrole deed. Mede daardoor konden zij blijven wonen op de boerderij. Hij liep geregeld met een pieper op zak.

Professor Kistemaker kind aan huis
De boerderij werd een zoete inval voor mensen van de universiteit. Prof. Kistemaker was kind aan huis en kwam regelmatig op de koffie en/of thee. Professor Bianchi van erfelijkheidsleer was hun beschermheer. Hij heeft er voor gezorgd dat ze op de boerderij konden blijven wonen. Ali en Klaas Oostenrijk hadden een grote moestuin en practisch iedereen die langs kwam ging weg met groente uit de tuin. Op een gegeven moment vonden ze soms vreemde planten in de tuin, die achteraf wietplanten bleken te zijn! De studenten maakten daar gebruik van.
Kruislaan 300 Anna Hoeve - 1993 .<br />Foto: Beeldbank Amsterdam

Kruislaan 300 Anna Hoeve - 1993 .
Foto: Beeldbank Amsterdam

Alle rechten voorbehouden


Vruchtgebruik
In 1994 zijn ze naar Diemen verhuisd, niet gedwongen, zoals vaak wordt gedacht. Het was beter i.v.m. de gezondheidstoestand van vader Klaas. Hij is in 1997 overleden, 83 jaar oud. Moeder is 93 jaar geworden. De boerderij werd niet meer door hen bewoond, zij hadden echter nog wel het vruchtgebruik van enkele hectaren land. Daar liepen toen veel paarden. Ali ging iedere dag naar de boerderij om te kijken of alles in orde was met de paarden

Vanaf 1994 tot vandaag de dag zit er anti-kraak in het woongedeelte van de oude boerderij. De stal heeft ook wel eens als expositieruimte gediend.
...Annahoeve in 2014 omringd door gebouwen van het Science Park .<br />Foto: Jo Haen

...Annahoeve in 2014 omringd door gebouwen van het Science Park .
Foto: Jo Haen

Alle rechten voorbehouden

Café-Restaurant Polder
Volgens Kees heeft de gemeente al teveel uitgegeven aan onderhoud en renovatie. Hij had het niet erg gevonden als ze de boerderij zouden hebben afgebroken. Naast de boerderij is momenteel café-restaurant Polder gevestigd. Het is de bedoeling, dat de eigenaars daarvan naar de Annahoeve gaan verhuizen.
De boerderij moet dan drastisch verbouwd worden. De bekende vraag is “wie gaat dat betalen”.

Anno 2013 is er van het landelijk gebied op dit gedeelte van de Kruislaan niets meer over. Het staat vol met gebouwen van de UvA. Alleen de Annahoeve herinnert nog aan een tijd dat de Kruislaan landelijk gebied was.

----------------------------------------

Op 18 december 1958 vond er vlak voor de boerderij een moordaanslag plaats. Het verhaal hierover kunt u lezen bij Moordaanslag op de Kruislaan en Moordaanslag opgehelderd

Klik rechts (icoontje) bovenaan op de foto en de foto wordt vergroot weergegeven.

Alle rechten voorbehouden

2692 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

Klaas Oostenrijk - 1971 .<br />Foto Ko Oostenrijk

Klaas Oostenrijk - 1971 .
Foto Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden
Bruidspaar Ko Oostenrijk en Truus Oostenrijk-Schelling .<br />Foto: Ko Oostenrijk

Bruidspaar Ko Oostenrijk en Truus Oostenrijk-Schelling .
Foto: Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden
... .<br />Foto: Jo Haen

... .
Foto: Jo Haen

Alle rechten voorbehouden
... .<br /><br />Foto: Ko Oostenrijk

... .

Foto: Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden
Annahoeve rechts in 1972 .<br />Foto: Beeldbank Amsterdam

Annahoeve rechts in 1972 .
Foto: Beeldbank Amsterdam

Alle rechten voorbehouden
Verbouwing Annahoeve mevr. Oostenrijk- ± 2007 .<br />Foto: Ko Oostenrijk

Verbouwing Annahoeve mevr. Oostenrijk- ± 2007 .
Foto: Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden
1971 .<br />Foto: Ko Oostenrijk

1971 .
Foto: Ko Oostenrijk

Alle rechten voorbehouden
Annahoeve .<br />Foto: Jan van Deudekom

Annahoeve .
Foto: Jan van Deudekom

Alle rechten voorbehouden
Annahoeve - 1980 .<br />Foto: Jan van Deudekom

Annahoeve - 1980 .
Foto: Jan van Deudekom

Alle rechten voorbehouden
De boerderij is nu omringd door gebouwen van het Science Park - 2014 .<br />Foto: Jo Haen

De boerderij is nu omringd door gebouwen van het Science Park - 2014 .
Foto: Jo Haen

Alle rechten voorbehouden

7 reacties

Voeg je reactie toe
Jetty Middelkoop

Brongasinstallaties Watergraafsmeer

Geachte mw. Haen,
Een artikel in "De Tijd" van 16 januari 1909 meldt dat het Hoogheemraadschap in 1900 een "keur uitvaardigde" dat men water uit de bodem niet mocht lozen in poldersloten. Deze keur zeker voor de Watergraafsmeer, als eén van de diepste polders van Nederland. In 1909 stond daarom een "koopman aan de Middenweg bij de Kruislaan wonende" terecht voor het overtreden van deze keur door lozing van het water uit zijn brongasinstallatie in het oppervlaktewater. Mocht u interesse hebben in deze informatie, dan kan ik die desgewenst aan u mailen. Stuurt u mij in dat geval s.v.p. een email.

Jetty Middelkoop

Re: Brongasinstallaties Kruislaan - Jetty Middelkoop

Geachte mevr. Haen,

Ik wil u en dhr. Oostenrijk hartelijk bedanken voor de waardevolle informatie over de brongasinstallatie achter de Annahoeve. Als ik weer eens in de buurt van de Annahoeve ben, ga ik beslist even kijken achter het melkhuisje.
En uw informatie over de Annahoeve en hoeve Voorheen voeg ik met graagte toe aan mijn inventarisatie van brongasinstallaties in Nederland !

Jo Haen

Annahoeve

Barend Koopmans als kind op de boerderij Annahoeve aan de Kruislaan..
Bron HKD
Met dank aan John Haen

----------------------------

Klik rechts (icoontje) bovenaan op de foto en de foto wordt vergroot weergegeven.

Barend Koopmans als kind op boerderij Anna's hoeve aan de Kruislaan - Blad HKD 2-2015 .<br />Bron: HKD

Barend Koopmans als kind op boerderij Anna's hoeve aan de Kruislaan - Blad HKD 2-2015 .
Bron: HKD

Alle rechten voorbehouden
Jo Haen

Brongasinstallaties Kruislaan - Jetty Middelkoop

Beste Jetty,

Ik heb even gebeld met de heer Kees Oostenrijk, vroegere bewoner van de Annahoeve. Hij vertelde, dat de brongasketel zich vlak achter het melkhuisje bevond. Dat huisje staat er nog steeds, rechts van de boerderij. Hij denkt niet dat er nog sporen van te vinden zijn, althans niet bovengronds.

Op den duur kwam er steeds minder gas en verzandde de boel.Toen ging de moeder van de heer Kees Oostenrijk over op electrisch koken.

Helaas zijn er geen foto's van de brongasketel.

Vriendelijke groeten,
Jo Haen, redactielid Geheugen van Oost

Jetty Middelkoop

Brongasinstallaties Kruislaan

Bingo:
Watergraafsmeer in oude ansichten deel 2
63. Naast Anna Hoeve lag bij de Oosterringdijk tot 1972 de boerderij Voorheen (vroeger Dijkzigt), die door J. ter Beek was gepacht. De naam herinnert aan het feit dat de hooiwagens voor het huis langs moesten om het hooi in de hooiberg onder te brengen. Met het huis verdween ook de laatste brongasketel die tijdens de Tweede Wereldoorlog nog dienst deed. http://www.europese-bibliotheek.nl/fr/non-livres/Watergraafsmeer_in_oude_ansichten_deel_2/100-113060/article/7

Jetty Middelkoop

Brongasinstallatie Annahoeve

Onlangs heb ik bij de Annahoeve gezocht naar sporen van de brongasinstallatie. Dit in het kader van bij onderzoek naar brongasinstallaties in Nederland: http://www.hazmatcat.nl/html/brongas.html
Helaas kon ik er afgelopen maand bij mijn speurtocht rond de Annahoeve geen spoortje meer van terug vinden. Is bij jullie bekend waar deze gasbron heeft gestaan, en zijn daar nog foto's van? En weten jullie misschien ook welke andere boerderijen in de omgeving nog meer een gasbron hadden?

Jetty Middelkoop

Gasbron

Zijn er nog sporen van de oude gasbron bij de Annahoeve?