(32) Na het afscheid van Betty Brandon nadert het einde voor De Zwaluwnesten

Na het afscheid van Mevrouw Brandon, inmiddels getrouwd, wordt het steeds stiller rond de vereniging. Het lijk alsof de fut er een beetje uit is. Niet zo verwonderlijk gezien de omstandigheden. Omstandigheden, dan bedoel ik natuurlijk de dreiging vanuit het Duitse. Onbekend was men niet met het optreden van Hitlers Duitsland tegen hun Joodse medelanders. Vele joodse vluchtelingen vonden in Nederland een veilige haven. Zo dacht men althans, want niet iedereen zat in Nederland op de vluchtelingen te wachten. Ook toen was het Nederland niet zo gastvrij als men wel beweerde te zijn.

De activiteiten

Ondanks dat ik hierboven schrijf dat de fut er een beetje uit was, zijn er nog wel de gebruikelijk cursussen of activiteiten. De aankondigingen daarvan zijn nog met grote regelmaat terug te vinden (zie afb. boven dit verhaal). Als in oktober 1939 nog het Tienjarig Bestaan van de Joodschen Vrouwenraad (als landelijke organisatie) wordt gevierd, wordt nog verwezen naar het bijzondere werk van De Zwaluwnesten. Auteur van het artikel over deze bijeenkomst was mevrouw A. Schwimmer – Vigeveno.

Het verloop

Niet allen de fut blijkt een beetje op, ook de financiën zijn er slecht aan toe. In het NIW van 17 november 1939 staat de oproep om ondersteuning: “Dit werk, dat ook thans nog en zeker in de tijden, die ons wachten, zoo noodig is, wordt door geldgebrek met stopzetting bedreigd.” Hoe dit is afgelopen, is mij niet bekend. In 1940 wordt in februari nog wel het voorstel gedaan vanuit B en W van Amsterdam om De Zwaluwnesten te subsidiëren. Hoeveel en of het is nagekomen? Op 8 maart 1940 is er nog wel een aankondiging van de activiteiten, maar het is de allerlaatste aankondiging.

SLOT

Wanneer De Zwaluwnesten zijn gestopt is niet exact aan te geven. Maar op 25 maart 1941 schrijven diverse kranten, waaronder het Algemeen Handelsblad, dat zij (net als de Arbeiders Jeugd Centrale of A.J.C.) hun activiteiten hebben gestaakt. Cynisch genoeg gaat een groot deel van de subsidie bedoeld voor verenigingen als het A.J.C. en De Zwaluwnesten naar de Nationale Jeugdstorm gaat. Van cruciaal belang was de afkondiging van Verordening 41/1941 (afgekondigd op 28 februari/3 maart 1941) toen alle Joodse verenigingen en stichtingen zonder economisch doel in bezet Nederland werden aangepakt. Het doel van deze maatregel was om Joden systematisch uit het maatschappelijke leven te isoleren en hun culturele, religieuze en maatschappelijke structuren te ontmantelen.

Terug naar de Inhoudsopgave