Indrukwekkend stilstaan bij de 2e wereldoorlog op de Nieuwe Ooster

Wandeling langs oorlogsmonumenten en -graven op De Nieuwe Ooster, door Eveline van Emmerik, zondag 3 mei 2026.

Eveline bij het graf van Ed Hoornik.foto C. te Hoonte, 2026

Eveline bij het graf van Ed Hoornik.foto C. te Hoonte, 2026


De weersvooruitzichten gaven buien aan, dus regenkleding en parapluโ€™s mee. De regen viel gelukkig mee. Er bleek veel belangstelling voor deze wandeling, in de ochtend was er ook al een wandeling geweest. We ontmoeten elkaar bij het beeld van landschapsarchitect Leonard Anthony Springer, op het voorplein. Ongeveer 25 mensen.

Eveline spreekt ons in over De Nieuwe Ooster, waarna we op pad gaan. We komen aan bij het graf van de Nederlands dichter Eduard Hoornik, die op 1 maart 1970 overleden is. Aanvankelijk was zijn werk sociaal- kritisch. Zijn latere werk werd sterk getekend door zijn ervaring als overlevende van het concentratiekamp Dachau. Al voor de 2 e Wereldoorlog waarschuwde Ed Hoornik tegen het nazisme, o.a. met het gedicht โ€˜Pogromโ€™ , met de slotregel โ€˜Het is maar tien uur sporen naar Berlijnโ€™. Hij schreef dit gedicht na de Kristallnacht in de nacht van 9 op 10 november 1938. In heel Duitsland werden Joden en hun bezittingen aangevallen, met vele doden en gewonden tot gevolg.


We wandelen verder naar de graven van jonge mannen, die vermoord werden en van de zusters Nel en Mientje Pooters, verzetsvrouwen, die tot op hoge leeftijd aan schoolkinderen vertelden over het gevaar van racisme en fascisme. Elk jaar wordt bij deze graven stilgestaan bij de herdenking op 4 mei.
We gaan verder, vlakbij Het Buchenwald monument met het opschrift โ€˜Mensen weest waakzaamโ€™. Dit monument werd in 1955 onthuld en herdenkt de concentratiekampen in Europa, met aarde, bijeen gebracht in Buchenwald en vervolgens op dit monument begraven. Met regelmaat worden hier bloemen en steentjes neergelegd, ter herinnering aan de vele Joodse Amsterdammers, die vermoord werden in WOII. Een beuk en een haag sieren dit monument.


Lopend langs de nazaten van de paardenkastanje van Anne Frank komen we aan bij het monument voor de 1 e Gevallenen voor het Vaderland in mei 1940. Eveline vertelt ons over hun bijzonderheden, die dramatisch zijn. Wat zouden wรญj doen in tijd van bezetting en oorlog? Al wandelend spreken we met mekaar. De huidige onrust en dreiging in de wereld leidt hier toe.
We zien de graven van verschillende oorlogslachtoffers, die vaak op jonge leeftijd overleden zijn, Joden, burgers en militairen. Zoveel verdriet. Ook zien we de graven van 6 CPNโ€™ers, die door de Duitsers werden gefusilleerd. Witte gebroken hartjes sieren hun graf. Naast deze graven was vroeger het Auschwitz monument. Dit monument werd na de komst van het crematorium op De Nieuwe Ooster, overgebracht naar het Wertheimplantsoen. We staan stil bij de Naald.


We eindigen de wandeling bij de graven van de omgekomen geallieerde vliegeniers uit Australiรซ, VS, Canada en Polen, die tijdens de WOII boven Nederlands grondgebied zijn gesneuveld. Eveline leest nog een gedicht voor. Stil verlaten we de begraafplaats, met dank

28 keer bekeken

Bekijk meer afbeeldingen

foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
foto C. te Hoonte, 2026
Carin te Hoonte

nog even....

Excuses: De foto helemaal bovenaan is niet van het graf van Ed Hoornik, maar van een andere betrokkene in de 2e Wereldoorlog. Het graf van Ed Hoornik is voorzien van een gedenkplaat, waarop een vis met mensenkop is afgebeeld. De vis is afkomstig uit zijn dichtbundel De Vis. In de grafplaat is een kommetje gemaakt, een soort vogelbadje, dat er ook weer voor zorgt dat de vis zoveel mogelijk onder water is.ย