Tentoonstelling "Vrouwen van Amsterdam" krijgt een staartje in de OBA-Linneausstraat

Op Vrijdagmiddag 1 mei werd de raamexpositie "Vrouwen van Oost -een Ode-geopend door Antoinette Tanja van het Geheugen van Oost.

De tentoonstelling bestaat uit zes raamposters. Op die posters zijn zes vrouwen te zien die een rol hebben gespeeld in Amsterdam Oost. Beroemde vrouwen, zoals Fre Cohen uit Betondorp, grafisch ontwerper in de jaren dertig. Ze ontwierp veel drukwerk voor de Gemeente en voor socialistische organisaties als de Arbeiders Jeugd Centrale, A.J.C  en de Sociaal Democratische Arbeiders Partij, S.D.A.P. Tijdens de oorlog was ze betrokken bij het verzet en moest als joodse vrouw onderduiken. Ze werd verraden en slikte de gifpil in die ze altijd bij zich had. Zo voorkwam Fre Cohen, dat ze -na martelingen- andere verzetslieden uit haar groep zou noemen.

Geleerde vrouwen zoals Johanna Westerdijk uit Nieuwer Amstel, nu deel van Zuid-Oost, die als biologe de eerste vrouwelijke professor werd. In 1917 aan de Universiteit van Utrecht. Johanna werd  zeer bekend in haar vakgebied door de collectie schimmels, die ze had verzameld in Nederlands Indie. 

Vrouwen, die vervolgd werden zoals de joodse Annie Kropveld-Plas, die met man en dochter eerst in Betondorp woonde en later in de Transvaalbuurt op het Afrikanerplein. Toen de brief van de Joodse Raad op de mat viel waarin stond, dat het gezin zich moest melden voor "werk in het Oosten" dook ze met haar man David en gehandicapte dochtertje Lida onder. Eerst op de Veluwe en later in de Spaarndammerbuurt. Annie en David overleefden de oorlog maar Lida werd na de ontruiming van  het Het Apeldoornse Bos vermoord in Auschwitz. Het Apeldoornse Bos was een joodse instelling voor gehandicapten. Iedereen dacht, dat de Duitsers de patienten daar met rust zouden laten omdat ze toch niet geschikt waren om te "werken in het Oosten"  Dat was een vergissing.

De tetoonstelling besteedt ook aandacht aan vrouwen, die alleen in hun eigen wijk bekend waren, zoals Rie Tapperwijn. Haar hele leven woonde en werkte ze in de Oosterparkbuurt. Ze werkte bij de Viking schaatsfabriek in de Derde Oosterparkstraat en werd daarna actief in de kraakbeweging van de jaren zeventig. Samen met de bekende wethouder Jan Schaefer en met Saar Boerlage zorgde zij er voor, dat er geen snelwegen en kantoortorens in de Oosterparkbuurt kwamen maar dat de buurt op een menselijke manier gerenoveerd werd voor de bewoners en niet voor de projectontwikkelaars. Volgens haar dochter Jolanda,  die deze middag in de Oba over haar moeder vertelde, was Rie een struise vrouw , strijdvaardig, humoristisch en vol temperament. Op latere leeftijd hoefde Rie niet naar eenverzorgingshuis in Osdorp, want ze had zelf het initiatief genomen voor de oprichting van Het  Kastanjehof . Daar, op het Kastanje plein,  woonde ze haar laatste jaren.

Ook Coba Penseel was vooral bekend in haar eigen wijk rond de Zeeburgerdijk en  in het oude Onze Lieve Vrouwengasthuis. Haar man lag daar in de Tweede wereldoorlog met tuberculose en kreeg tijdens de hongerwinter veel te weinig te eten om te overleven. Haar zoon Henk vertelde in de OBA dat ze op de fiets met houten banden op hongertocht ging om eten bij elkaar te scharrelen voor haar man en andere patienten van het O.L.V.G. In het ziekenhuis kregen alleen de Duitsers nog te eten maar Coba kreeg wel een brief mee, dat ze in opdracht van het ziekenhuis op hongertocht ging. Daardoor werden haar spullen tijdens haar tocht niet afgepakt door de beruchte NSB-Landwacht-politie. 

Tenslotte hangt op de OBA ook een poster van een bekende ambtenaar uit die werkte in het "Van der Pekblok" in de Indische Buurt (Molukkenstraat-Balistraat) . Haar naam, Clasien Meursing. Clasien was de spil waar de wijk om draaide. Ze haalde de huur op, zorgde er voor, dat de woningen goed werden onderhouden, was gezinscoach waar dat nodig was en hielp mensen met schulden in de jaren twintig en dertig. Nu zouden we haar een bevlogen maatschappelijk werkster noemen maar dat beroep was in die tijd nog niet uitgevonden. Dank zij vrouwen als Clasien Meursing werden de meest kwetsbare gezinnen toen al geholpen.

Vrouwen van Oost. Daar is tot nu toe veel te weinig aandacht aan besteed volgens Antoinette Tanja van het Geheugen. Door de raamposter tentoonstelling komt daar een -bescheiden- verandering in.

Verteller Peter Kropveld, foto's Marga Genet