Letters en cijfers in de openbare ruimte, ze worden niet alleen geschilderd, maar ook gegoten in metaal – denk aan de letters van brugnamen – verwerkt in tegeltableaus, neonbuizen, uit steen gebeiteld of uit hout gesneden. In 2018 kwam Arno op het idee om elke dag een foto hiervan online te delen. Hij heeft inmiddels heel veel foto’s gemaakt en veel dingen opgezocht bij het Stadsarchief Amsterdam en met hulp van Delpher. Vaak kon hij daar een datum, een locatie en andere gegevens terugvinden. Hij hoopt dat mensen met zijn verzameling meer oog krijgen voor letters en cijfers op straat.
Arno vertelt dat hij, voor hij aan dit project begon, niet zoveel wist over alle verschillende lettertypes en cijfervormen die er te zien zijn, maar nu wordt het langzamerhand een feest der herkenning. Er vallen ook stijlen te herkennen, de Amsterdamse School stijl zie je veel bij
huisnummers en Art Nouveau stijl vind je nogal eens bij schoolnamen. Voor restaurants wordt soms een quasi Chinese of Hindi schrijfstijl gebruikt. Er bestaat ook een lettertype dat Mokum Beton heet, dat kun je terugvinden in Betondorp.
Soms ziet Arno dat letters of cijfers op zijn kop staan of achterstevoren zijn neergezet. Hij vertelt dat het niet zijn bedoeling is om fouten op te sporen, maar als ze nog in het huidige stadsbeeld opduiken probeert hij de eigenaren er wel attent op te maken.
Verdwenen letters en cijfers
Ter gelegenheid van Amsterdam 750 jaar heeft Arno historische fotos met verdwenen typografie verzameld. Zijn selectie van 1500 foto’s heeft hij op een vrij toegankelijke website geplaatst, daar zie je ook een kaart met de locaties waar de foto’s zijn genomen.www.amsterdamtypography.nl/archive
“Wat je veel ziet zijn reclameborden of bedrijfsnamen. Omdat in het centrum van Amsterdam altijd veel bedrijvigheid is geweest, zijn daar de meeste foto's van, maar ook Oost is rijk aan letters en cijfers in de openbare ruimte. Je komt ook kleine raadsels tegen: fabriek van springveren, was dat nou voor matrassen of voor auto’s?”
Uit de vorige eeuw kom je veel reclames voor koffie, thee, cacao en tabak tegen, zelfs uithangborden in de vorm van een sigaar. De letters zijn vaak handgeschilderd op etalages, luifels of muren. Op etalageruiten zie je geregeld dat woorden in een boogje zijn opgeschreven met een aanhalingsteken aan het begin en aan het eind van het woord. Eind 19 e eeuw worden de letters veelal horizontaal op borden geschilderd en de hoofdletters versierd. Op café’s worden dikwijls krulletters gebruikt.
In de Dapperbuurt zie je voorbeelden van reclames – voor Amstelbier in dit geval – waar de letters van groot naar klein gaan. Bierbrouwers zijn sowieso bedrijven die veel woorden in het stadsbeeld laten verschijnen.
Zelf is Arno pas kortgeleden begonnen met het ontwerpen van letters. Als hij opdrachten krijgt of om advies wordt gevraagd, bijvoorbeeld voor een huisnummer in een bepaalde stijl, zijn de historische foto's een bron van inspiratie.
