Van Bajes tot Bruisend hart

Zie jij het voor je? Een ooit verlaten gevangeniscomplex dat ontwaakt als een groene stadsoase, vol licht, lucht en levendigheid. Zo ontvouwt zich het Bajeskwartier, in Amsterdam-Oost, gebouwd op de historische basis van de Bijlmerbajes in Overamstel, met zo'n 1.350 woningen in een wijk die de toekomst omhelst.

Sinds 2019 begint een metamorfose: vijf van de zes iconische torens gingen tegen de vlakte, maar één bleef – het wordt getransformeerd tot een groene toren, een verticaal park vol stadslandbouw. Niets is hier vluchtig: 98% van het materiaal werd hergebruikt in nieuwe gebouwen, tot aan tralies als hekwerk toe. De aannemer AM (onderdeel van BAM) betaalde ruim €84 miljoen voor het terrein en kreeg de opdracht samen met AT Capital en Cairn.

Het plan komt tot stand onder de artistieke leiding van OMA, FABRICations en LOLA Landscape Architects. Met een masterplan dat gezond stadsleven, circulair bouwen en gemeenschapsgevoel verweeft, transformeert de oude gevangenis tot een vluchtige proefplaats van stedelijke innovatie.

Wonen, werken, ontmoeten: vier districten met karakter

De wijk is opgedeeld in vier levendige clusters: Amstel District, Central District, Design District en Learning District. Elk gebied biedt eigen beleving, van wonen en kunst tot onderwijs en ontspanning.

• In het Central District staat The Starling, met circa 185 huur- en koopwoningen en een gezondheidscentrum in de plint – alle woningen energiezuinig en voorzien van daktuinen.
• In Amstel District bevindt zich The Martin, een woontoren van 15 etages met 103 koopappartementen, ontworpen als een “Japanse puzzel” met transparante gevels en duurzame voorzieningen zoals vloerverwarming en collectieve dakterrassen.

Het hoofdgebouw werd omgevormd tot een designcluster, bedoeld als creatieve broedplaats voor internationaal bekende kunstenaars. Studentenwoningen, horeca, een school voor voortgezet onderwijs en een gezondheidscentrum vullen het programma.

Groen binnen handbereik: 70 tuinen & klimaatpositieve leefomgeving

Stel je voor: 67 tuinen en patio's, die zich schikken rondom het stedelijk eiland waar water, groen en biodiversiteit samenkomen. Sporten, tuinieren, ontmoeten of samen stil zijn – het kan allemaal. Zelfs gevels van oude gevangenismodules fungeren als botanische tuinen en klimplantenbruggen.

Het Bajeskwartier is autoluw: auto’s verdwijnen ondergronds, tijdens het wandelen hoor je alleen het fluisteren van blad en water. Warmtepompen, zonnepanelen, windenergie op daken en organisch afval omgezet in stroom: alles klopt in het plaatje van een energieneutrale wijk, zonder gasaansluiting.

Straatnamen met een verhaal

In 2021 legde de gemeente officiële straatnamen vast die verwijzen naar historische buitenplaatsen in de omgeving: Dijkmeerlaan, Meerluchtlaan, Bijdorpstraat, Bijdorpplantsoen en Ouwesselpad – stuk voor stuk fluisteringen uit het groene verleden van de Watergraafsmeer en Amstelgebied.