Menselijkheidย
Aan de zijkant van het Oosterpark, naast het fietspad, hangt een poster. Hij hoort bij een korte film voor de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Er staat op:ย โDaar waar we verschillen, toont zich de menselijkheid.โ De zin blijft hangen. Is dat waar? Wordt onze menselijkheid pas zichtbaar in hoe we omgaan met verschillen? Is het onze empathie, het vermogen de ander te begrijpen, dat ons menselijk maakt? Of zit het juist in het tegenovergestelde? In het onvermogen tot verbinding. In het vasthouden aan tegenstellingen. Is dat ook menselijkheid? Of zijn we dan iets kwijtgeraakt? De zin raakt me. Juist hier.
Aan de overkant van het fietspad ligt het Nationaal Monument Slavernijverleden. Een plek van herdenking. De burgemeester en de koning boden excuses aan, maar de massa kijkt weg. Alsof de geschiedenis zich niet herhaalt, vermomd in nieuwe vormen. ย
(Over)consumptie heeft zijn prijs. We weten het, als we een T-shirt kopen voor tien euro. We weten dat ergens anders mensen worden uitgebuit. Stramme lichamen, longen vol gif, open handen. En tochโฆ
Ik fiets verder en sla af, de Pythagorasstraat in. Daar liggen drie struikelstenen, te blinken in hetzonlicht. Drie namen. Drie geboortedata. Twee kinderen, twee en vier jaar oud. Gedeporteerd. Vermoord in Auschwitz. Tachtig jaar vrijheid. Maar de geschiedenis herhaalt zich, vermomd in nieuwe vormen. Een nieuwe genocide, oorlog op meerdere continenten.
Stolpersteine in de Pythagorasstraat
Dan hoor ik Van Randwijk in mijn hoofd: "Een volk dat voor tirannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezenโdan dooft het licht.โย